استعلام
در جرایم موضوع ماده 690از قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375دادسرا اقدام به صدور قرار عدم
صلاحیت به صلاحیت دادگاه کیفری دو کرده است دادگاه با این استدلال که موضوع مشمول بند دو ماده 3از
قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373است با تصمیم بدون صدور
قرار عدم صلاحیت پرونده را به دادسرا ارسال کرده است بعضی از شعب دادسرا پرونده را به دادگاه تجدیدنظر
ارسال میکنند و بعضی از شعب دادسرا مجددا پرونده را بدون اقدام به دادگاه ارسال میکنند و بعضی از شعب
دادسرا حسب نظر دادگاه تحقیقات مقدماتی را انجام میدهند.
-1تکلیف دادسرا و دادگاه چیست؟
-2هنگامی که در چنین مواردی دادگاه اعتقاد دارد که موضوع در صلاحیت دادسرا است آیا الزاما دادگاه بایستی
قرار عدم صلاحیت دادسرا را نقض نماید و سپس اقدام به ارسال پرونده به دادسرا کند؟
-3در صورتی که دادگاه قرار عدم صلاحیت دادسرا را نقض نکند آیا دادگاه میتواند در چنین مواردی از دادسرا
بخواهد تا در خصوص تکمیل تحقیقات اقدام کند؟
-4آیا امکان اختلاف در صلاحیت بین دادسرا و دادگاه در چنین مواردی محقق میشود؟
-5تکلیف دادگاه تجدیدنظر چیست؟
پاسخ اداره کل حقوقی
1الی -4اولاً ،با عنایت به این که حسب تصریح ذیل ماده 22قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392در حوزه
قضایی هر شهرستان در معیت دادگاههای آن حوزه ،دادسرای عمومی و انقلاب تشکیل میگردد و صدور قرار عدم
صلاحیت از سوی دادگاه به شایستگی دادسرایی که در معیت آن است و برعکس ،موضوعیت ندارد ،لذا اختلاف
در صلاحیت نیز بین دادسرا و دادگاه یک حوزه قضایی منتفی است.
ثانیاً ،بزه تصرف عدوانی ،مزاحمت و ممانعت از حق موضوع ماده 690قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب
1375در مواردی که املاک و اراضی متعلق به اشخاص خصوصی باشد ،طبق ماده 11قانون کاهش مجازات حبس
تعزیری مصوب 1399قابل گذشت و مشمول تقلیل مجازات حبس موضوع تبصره این ماده است و همین مجازات
تقلیلیافته ،مجازات قانونی جرم است که در انطباق آن با شاخصهای ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب
1392جرم درجه هفت محسوب و طبق ماده 340قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392به طور مستقیم در
دادگاه مطرح میشود و اختیار دادگاه به تعیین مجازات بیش از سه ماه حبس یا جزای نقدی در اجرای بند 2ماده 3
قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373با اصلاحات و الحاقات بعدی
که ممکن است منتهی به تعیین جزای نقدی )درجه پنج( شود ،در صلاحیت مرجع رسیدگی کننده تأثیری ندارد.
-5با توجه به پاسخ فوق ،پرسش مبنی بر تکلیف دادگاه تجدیدنظر موضوع ًا منتفی است
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه