استعلام
نظر آن اداره را درمورد سوالات ذیل اعلام فرمایید:
-1چنانچه وکلای اصحاب دعوا در جلسهای که برای سازش بیرون از دادگاه تشکیل شده حضور داشته و سپس بر
اساس مذاکرات و وقایع مطرح در آن جلسه ،دعوایی از سوی یکی از اصحاب دعوا طرح و وکلای طرفین حاضر در
آن جلسه به عنوان شاهد معرفی شوند؛ چنانچه خوانده دعوای جدید همان وکیل خود حاضر در جلسه را برای دفاع از
خود معرفی کند:
الف-وضعیت حقوقی عمل وکیل خوانده در قبول وکالت و ادامه وکالت در پرونده چگونه است؟
ب-آیا عمل چنین وکیلی خلاف شوون وکالت محسوب میشود؟
ج-آیا دادگاه میتواند وکیل را عزل و مراتب را به خوانده اعلام کند؟
د-آیا وکالت وکیل خوانده از موارد رد است؟
هـ-آیا شهادت وی در پرونده از موارد جرح است؟
-2دادگاه قرار استماع شهادت شهود یا اتیان سوگند صادر میکند و عذر حضور شاهد و یا شخصی که سوگند متوجه
اوست مثلا حضور در خارج کشور و ...به دادگاه اعلام و از دادگاه درخواست برگزاری جلسه و استماع گواهی شاهد
یا اتیان سوگند از طریق آنلاین و فضای مجازی میشود .آیا دادگاه میتواند جلسه را برگزار و از اشخاص فوق از
طریق آنلاین تحقیق به عمل آورد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ،احراز هویت و اخذ امضا و تنظیم صورت جلسه چگونه
به عمل میآید؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1الف ،ج ،د -صرف نظر از ابهام در مقدمه مطرحشده و اینکه شهادت فرض استعلام مورد پذیرش قرار میگیرد یا
خیر ،پذیرش وکالت از سوی وکیلی که به نفع موکل و به ضرر طرف مقابل ادای شهادت کرده است ،مغایر با مقررات
قانونی نیست و منعی برای پذیرش وکالت وی وجود ندارد.
ب -عمل فرض استعلام را نمیتوان از مصادیق خلاف شؤون وکیل تلقی کرد؛ مگر آنکه موضوع به گونهای باشد که
ادای شهادت از موارد افشای اسرار حرفهای تلقی شود و به هر حال تشخیص آن بر عهده مرجع رسیدگیکننده است.
ه -موارد جرح گواه در قانون مشخص است و تشخیص تحقق آن بر عهده قاضی رسیدگیکننده است.
-2مستفاد از مواد 288قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 659 ،1379قانون
آیین دادسی کیفری مصوب 1392با اصلاحات و الحاقات بعدی ،بند »ی« ماده 5قانون کنوانسیون وین درباره روابط
کنسولی مصوب 1353و ماده 25آییننامه نحوه استفاده از سامانههای رایانهای یا مخابراتی مصوب 24/5/1395
رئیس قوه قضاییه و تبصره آن ،دادگاه میتواند اخذ گواهی شهود و اتیان سوگند را از طریق ارتباط برخط و از راه دور
انجام دهد .انجام تحقیقات از این طریق در صورتمجلس قید و انطباق اظهارات با مندرجات صورتمجلس توسط مقام
قضایی و منشی تصدیق میشود .در خصوص کیفیت احراز هویت ،با لحاظ آنکه فردی که باید هویت وی احراز شود،
در سامانه ثنا ثبت نام کرده و دارای امضای الکترونیک تعریفشده در این سامانه میباشد یا خیر ،در خصوص ضرورت
یا عدم ضرورت حضور وی در کنسولگری برای احراز هویت تصمیم مقتضی اتخاذ میشود و از آنجایی که احراز هویت
امری موضوعی است ،تشخیص کفایت اقدامات انجامشده بر عهده مرجع رسیدگیکننده است.
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه