استعلام
با توجه به قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399/2/31آیا -1ایراد صدمه بدنی عمدی نسبت به
کودک توسط پدر و مادر -2مورد صدمه قرار گرفتن کودک و -3کودک آزاری با ایراد صدمه بدنی توسط پدر
و مادر مشمول قانون مذکور است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1رفتارهای واجد وصف کیفری ارتکابی علیه طفل و نوجوان ذیل فصل سوم از قانون حمایت از اطفال و نوجوانان
مصوب 1399به عنوان قانون خاص مشخص شده است و از آنجا که رفتار موضوع استعلام )ایراد صدمه بدنی
عمدی یا غیر عمدی توسط والدین یا غیر آنان( از جمله رفتارهای مجرمانه ذیل این فصل از قانون یادشده
نمیباشد ،تشخیص وصف مجرمانه و تعیین مجازات برای این رفتار بر اساس قوانین عام و از جمله قانون مجازات
اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375و قانون مجازات اسلامی مصوب 1392با اصلاحات بعدی خواهد بود.
» -2مورد صدمه قرار گرفتن کودک« چنانچه ناشی از »بیتوجهی و سهلانگاری« والدین )تبصره ماده (9یا دیگر
اشخاص )صدر ماده (9باشد ،با توجه به آثار و نتایج ناشی از بیتوجهی و سهلانگاری )حسب بندهای »الف« تا
»ث« این ماده( ،مستوجب محکومیت مقصر به پرداخت دیه و تعزیر موضوع ماده 9قانون حمایت از اطفال و
نوجوانان خواهد بود.
-3با توجه به نسخ صریح قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب 1381وفق بند یک ماده 51قانون حمایت
از اطفال و نوجوانان مصوب ،1399عنوان مجرمانه »کودک آزاری« فاقد موضوعیت است؛ لیکن هر یک از جرایم
عمدی ذیل فصل سوم از قانون پیشگفته از قبیل فریب کودک با هدف فرار وی از خانه یا مدرسه یا ترک تحصیل
)ماده ،(8آزار و سوء استفاده جنسی از کودک )ماده ،(10معامله نسبت به کودک )ماده ،(11قاچاق کودک )ماده
،(12قاچاق اعضاء و جوارح کودک )ماده (13و ...میتواند ذیل عنوان کودک آزاری قرار گیرد و مطابق این مواد
از قانون ،برای مرتکب که میتواند والدین یا غیر آن باشد ،مجازات تعیین شود.
به هر حال تعیین و تشخیص عناوین مجرمانه و انطباق آن با مصادیق ،با توجه به محتویات هر پرونده با قاضی
رسیدگی کننده است.
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه