استعلام
به موجب تبصره ماده 19قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب 1381در مواردی که انجام معاملات
مستلزم تعیین قیمت عادله روز میباشد ،نظریه کارشناس حداکثر شش ماه از تاریخ صدور معتبر میباشد .همچنین
مطابق تبصره 4ماده 5آییننامه نحوه واگذار داراییهای غیر ضرور بانکها نظریه کارشناس در باب تعیین قیمت
روز به مدت 6ماه معتبر است.خواهشمند است
پاسخ اداره کل حقوقی
اعلام بفرمایید:
دادگاه بدوی با نظر کارشناس قیمت روز ملک را تعیین و خوانده را به پرداخت مبلغ مندرج در کارشناسی محکوم
میکند و خواهان با این استدلال که قیمت روز تعیین شده منطبق بر قیمت متعارف بوده است ،نسبت به رأی بدوی
اعتراض میکند ولیکن پرونده با اعتراض خوانده نزد دادگاه تجدیدنظر ارسال میشود و بیش از یک سال از تاریخ
نظریه کارشناس در وقت نظارت قرار میگیرد .از طرفی در طی مدت مذکور قیمت روز املاک دچار اختلاف
فاحش میشود .با توجه به اینکه خواسته خواهان تعیین قیمت روز بوده است که این خواسته در مراحل بدوی و
تجدیدنظر ثابت است ،آیا مرجع تجدیدنظر میتواند به استناد موارد فوقالذکر قیمت روز را مجدد ًا استعلام و مورد
حکم قرار دهد؟
لا دادگاه میتواند با احراز اسباب و مبانی استحقاق خواهان بدون تعیین قیمت ،حکم بر پرداخت قیمت روز
آیا اصو ً
صادر کند؛ اما تعیین و وصول آن را با ملاک ماده 39قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356به جهت حفظ
حقوق طرفین )اعم از کاهش یا افزایش قیمتها( به زمان وصول واگذار کند؟
پاسخ:
اولاً ،مقررات تبصره ذیل ماده 19قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ،1381همانگونه که در متن
آن آمده است ،در مواردی قابل اعمال است که انجام معامله مستلزم تعیین قیمت عادلانه روز از طرف کارشناس
رسمی دادگستری است و نه در همه مواردی که کارشناسان اظهارنظر میکنند .بنابراین در فرض سؤال که قیمت
عادله روز ،تعیین و حکم بدوی به پرداخت آن صادر شده ،دادگاه تجدید نظر برای ارجاع موضوع به کارشناس در
اجرای تبصره ذیل ماده 19قانون کانون کارشناسان دادگستری تکلیفی ندارد.
ثانیاً ،علیالاصول حکم دادگاه در تعیین بهای ملک در فرض عدم توافق باید براساس ارزیابی کارشناس مشخص و
معین باشد و دادگاه با ارجاع امر به کارشناس در جهت کشف بهای ملک بر مبنای خواسته حکم صادر می کند.
بنابراین در فرض سؤال دادگاه علیالاصول نمیتواند بدون تعیین قیمت به پرداخت قیمت روز )اجرا( حکم صادر
کند و تعیین آن را به زمان وصول موکول نماید.
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه