نظریه مشورتی ۷/۹۹/۸۷۶

در خصوص تبدیل مجازات حبس به مجازات جایگزین موضوع تبصرهی ماده 6قانون کاهش مجازات حبس تعزیری ،زمانی که مجازات قانونی با هیچ یک از مقررات جایگزین حبس منطبق نشود تکلیف چیست؟ )برای مثال حداکثر مجازات یک جرم عمدی بیش از یک سال حبس باشد(.

اولاً ،تبصره الحاقی ) (23/2/1399ماده 37قانون مجازات اسلامی مصوب 1392که به موجب آن »چنانچه در اجرای مقررات این ماده یا سایر مقرراتی که به موجب آن مجازات تخفیف مییابد ،حکم به حبس کمتر از نود و یک روز صادر شود ،به مجازات جایگزین مربوط تبدیل میشود« ،به عنوان قانون لاحق ،ممنوعیت تعیین مجازات جایگزین حبس برای جرایم عمدی با مجازات قانونی بیش از یکسال حبس مذکور در ماده 73قانون مجازات اسلامی را نسخ ضمنی کرده است و بنابراین در صورتیکه مرتکب جرم عمدی با مجازات قانونی بیش از یکسال حبس با برخوردار شدن از دو درجه تخفیف به حبس تعزیری درجه هشت محکوم شود ،دادگاه مستند به تبصره ماده 6قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399ملزم به تعیین جایگزین حبس است. ثانیاً ،چنانچه حداکثر مجازات قانونی جرم بیش از نود و یک روز حبس و حداقل آن کمتر از این باشد ،حسب مورد موضوع میتواند مشمول مواد 66و 67قانون مجازات اسلامی و یا مشمول بند 2ماده 3قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373باشد؛ که در صورت اخیر دادگاه مخیر است به بیش از سه ماه حبس و یا جزای نقدی مطابق جدول تعرفه خدمات قضایی پیوست قانون بودجه سال ) 1396که در سال های 1397و 1398و 1399نیز تغییر نکرده است( حکم صادر کند. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه