استعلام
-1در خصوص جرم موضوع ماده 608قانون تعزیرات که در زمان حاکمیت قانون سابق محقق شده ،در حال حاضر
نظر دادگاه بر شلاق است؛ لیکن چون طبق بند »ج« ماده 2قانون کاهش مجازات حبس تعزیری نمیتواند شلاق
مورد حکم قرار گیرد ،آیا باید جزای نقدی درجه شش را برای مجرم تعیین کرد یا اینکه دادگاه موظف است فقط
همان یک میلیون ریال را به عنوان مجازات در نظر بگیرد؟
-2در فرض فوق آیا میتوان یک میلیون ریال را طبق ماده 5قانون کاهش مورد تعدیل قرار داد؟
-3تعدیل وظیفه اجرای احکام است یا باید در حکم دادگاه نیز مورد توجه قرار گیرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1با لازمالاجرا شدن »قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب «1396طبق بند »ج« ماده یک این قانون،
مجازات بزه موضوع ماده 608قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375از »شلاق تا 74ضربه یا پنجاه
هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی« به جزای نقدی درجه شش تبدیل شده است؛ لذا در فرض سؤال که تاریخ
ارتکاب بزه توهین ،قبل از لازمالاجرا شدن قانون صدرالذکر است ،هر چند که مجازات سابق این بزه نیز وفق ماده
608قانون مجازات اسلامی مصوب 1375بر اساس ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و تبصرههای
آن »مجازات درجه شش« محسوب میشود ،ولی به لحاظ اینکه قانون لاحق با حذف مجازات »شلاق« نسبت به
قانون سابق اخف است ،طبق ماده 10قانون مجازات اسلامی مصوب 1392نسبت به جرایم سابق بر وضع آن تا
صدور حکم قطعی قابل اعمال است .در نتیجه مجازات مرتکب در استعلام باید بر اساس بند »ج« ماده یک قانون
کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ) 1399قانون لاحق( تعیین شود.
2و -3صرف نظر از اینکه با توجه به پاسخ بند یک استعلام تعیین جزای نقدی به میزان یک میلیون ریال برای
جرم توهین موضوع ماده 608منتفی است؛ لیکن برابر ماده 28قانون مجازات اسلامی مصوب 1392تعدیل جزای
نقدی به هر شکل ،به پیشنهاد وزیر دادگستری و تصویب هیأت وزیران است که تاکنون در این خصوص اقدامی
نشده است.
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه