نظریه مشورتی ۷/۹۹/۷۸۷

با توجه به مواد 104و 134قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399در بعضی از جرایم از قبیل کلاهبرداری و سرقت موضوع ماده 656قانون مجازات اسلامی 1375با توجه به ارزش مال و نصاب مقید در قانون فوقالذکر مجازات متفاوت میباشد .حال اگر شخصی مرتکب دو فقره کلاهبرداری که یکی از آنها با نصاب کمتر از یک میلیارد ریال و دیگری با نصاب بیشتر از یک میلیارد ریال در محاکم مطرح باشد جرایم مذکور با توجه به بند »الف« و بند »ب« ماده 12فوقالذکر جرایم مختلف میباشد یا غیر مختلف؟در نتیجه چه مجازاتی میبایست تعیین شود؟

-1در صورت ارتکاب یک »جرم خاص« به صورت متعدد ،مانند ارتکاب چند فقره بزه کلاهبرداری ،جرایم ارتکابی غیر مختلف محسوب میشود. -2مطابق بند »الف« ماده 134قانون مجازات اسلامی اصلاحی ،1399هرگاه جرایم ارتکابی ،مختلف نباشد ،فقط یک مجازات تعیین میشود و دادگاه الزامی به تشدید مجازات ندارد و مخیر است حسب مورد مطابق ضوابط مقرر در بندهای »ب« و »پ« این ماده مجازات را تشدید کند .بنابراین در فرض سؤال نیز برای مرتکب دو فقره بزه کلاهبرداری فقط یک مجازات تعیین میشود و مجازات جزای نقدی که جزئی از مجازاتهای کلاهبرداری است، در این حالت بر اساس بزهی که مال موضوع کلاهبرداری در آن نسبت به جرم دیگر بیشتر است ،تعیین میگردد و دادگاه میتواند مجازات مرتکب را بر اساس بند »ب« ماده صدرالذکر تشدید کند. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه