نظریه مشورتی ۷/۹۹/۷۷۸

آیا تعیین مدت حبس بدل از جزای نقدی قانون شکلی محسوب میشود تا بر اساس ماده 11قانون مجازات اسلامی فوری اجرا شود؟ یا اینکه قانون ماهوی محسوب میشود تا بر اساس ماده 10قانون مجازات اسلامی اصولا عطف به ما سبق نشود و استثنائ ًا در موارد مساعد به حال محکومعلیه عطف به ماسبق شود؟ توضیح آنکه در خصوص قاچاق مشروب الکلی خارجی که قبل از سال 1392ارتکاب یافته است بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1377حداکثر حبس بدل از جزای نقدی پنج سال بوده و بر اساس قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حداکثر حبس بدل از جزای نقدی سه میباشد و بر اساس ماده 60قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز حداکثر حبس بدل از جزای نقدی پانزده سال میباشد .حال در سال 1398میخواهیم مدت حبس بدل از جزای نقدی را مشخص نماییم این مدت 5سال است یا 3سال یا 15سال؟

مستنبط از حکم کلی مقرر در صدر ماده 10قانون مجازات اسلامی مصوب 1392این است که در فرض سؤال از حیث قانون حاکم بر محاسبه مدت بازداشت بدل از جزای نقدی ،از آن جا که قانون قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی ،دارای مجازات مدت حبس بدل از جزای نقدی شدیدتری است ،لذا قانون حاکم در زمان وقوع از این حیث که خفیفتر است ،در مورد متهم اعمال میشود و موجب قانونی جهت تسری و اعمال قسمت اخیر ماده 60این قانون نسبت به جرایم واقعشده قبل از لازم الاجرا شدن قانون موصوف ،وجود ندارد. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه