نظریه مشورتی ۷/۹۹/۶۷۲

چنانچه پرونده با تقاضای اعمال ماده 442ق آدک نزد قاضی صادرکننده حکم ارسال شود و با توجه به مفاد قانون کاهش مجازات حبس تعزیری ،معد اعمال کاهش مجازات نیز باشد؛ نحوه عملکرد قاضی چگونه است؟ آیا میتوان بدوا بدون توجه به تقاضای مطروحه نسبت به اعمال قانون کاهش مجازات حبس تعزیری اقدام نمود یا باید پرونده را با اعمال کاهش یک چهارم از مجازات به اجرای احکام ارسال نمود تا مجددا جهت اجرای قانون کاهش از آن طریق به نظر برسد؟

با لازمالاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399مجازات قانونی برخی جرایم به مجازات دیگری تبدیل شده است )همانند تبدیل حبس و شلاق به جزای نقدی در جرایم موضوع مواد 608و 697قانون مجازات اسلامی( یا مجازات برخی جرایم ،یک یا دو درجه کاهش یافته و یا در جرایم قابل گذشت ،حداقل و حداکثر مجازاتهای حبس تعزیری درجه چهار تا هشت به نصف تقلیل یافته است .همچنین مقررات تخفیف مجازات و تعدد و تکرار جرم نیز نسبت به قانون سابق اخف است .بر این اساس چنانچه محکومعلیه نسبت به حکم صادرشده قبل از لازمالاجرا شدن قانون یادشده تمکین کرده باشد ،چون پس از لازمالاجرا شدن این قانون ،مجازات برخی جرایم موضوع ًا منتفی شده است )همانند مجازات شلاق در جرم توهین یا حبس و شلاق در جرم افترا( و در خصوص سایر جرایم نیز میزان مجازات کاهش یافته است ،دادگاه ابتدا باید مطابق مقررات ماده 10قانون مجازات اسلامی نسبت به اصلاح حکم اقدام کند سپس حکم اصلاحی به محکومعلیه ابلاغ شود تا چنانچه وی به حکم اصلاحی تمکین نموده و حق تجدید نظرخواهی خود را اسقاط یا درخواست تجدید نظر را مسترد نمود ،نسبت به اعمال مقررات ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری اقدام شود. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه