استعلام
-1آیا طرح دعوای جدید در مرحله تجدیدنظر و دیوان عالی کشور مجاز است؟ در صورت مجاز بودن تا چه زمانی
این دعوی قابل طرح است و در صورتی که دادخواست دعاوی جدید نقص داشته باشد ،رفع نقص بر عهده چه مرجعی
است و در صورت عدم رفع نقص ،صدور قرار بر عهده دادگاه است یا دفتر؟
-2آیا در مرحله تجدیدنظر و فرجام میتوان دلیل جدید ارائه کرد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ،این مراجع چه
تکلیفی در قبال دلیل جدید دارند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1با توجه به صراحت ماده 362قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
ادعای جدید در مرحله تجدید نظر مسموع نیست .از آنجا که رسیدگی در دیوان عالی کشور اساساً به صورت شکلی
است و نه ماهیتی ،این دیوان به ادعای ماهیتی که در مرحله نخستین مورد رسیدگی واقع نشده است ،ورود نخواهد
داشت .ماده 7قانون یادشده نیز متضمن این مهم است.
-2در صورتیکه دلیل جدیدی در مرحله تجدید نظر اقامه شود ،طبعاً دادگاه تجدید نظر در مقام بررسی و ارزیابی
این دلیل به ماهیت امر پرداخته و بر اساس آن رأی صادر میکند؛ اما در دیوان عالی کشور که رسیدگی به صورت
شکلی است و نه ماهیتی ،چنانچه دیوان دلیل ابرازی جدید را مؤثر در مقام تشخیص دهد ،در اجرای بند 5ماده 371
قانون فوقالذکر رأی فرجامخواسته را به لحاظ نقص تحقیقات ،نقض و مطابق بند »الف« ماده 401این قانون پرونده
را برای رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رأی نخستین ارجاع میکند.
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه