استعلام
با عنایت به اینکه برخی رفتارها در سطح جامعه در حال انجام است و پلیس این گونه رفتارها را به طور اخص
سگ گردانی در سطح معابر و پارکها و دوچرخه سواری بانوان در سطح شهرها بر خلاف ارزشها و هنجارها
میداند و با توجه به وظیفه ذاتی ناجا حسب بندهای »ج« و »د« ماده 8قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی
ایران با مرتکبان رفتارها برخورد و در مواردی راجع به توقیف سگ و دوچرخه و یا خودرو همراه افراد و بردن به
مرجع انتظامی و گرفتن تعهد از آنان برای عدم ارتکاب اقدام میکند نظر به ابهامات ایجادشده خواهشمند است این
مرجع را در مورد سؤالهای زیر ارشاد و راهنمایی فرمایید.
-1آیا داشتن سگ در سطح معابر و پارکها که به اصطلاح به آن سگ گردانی گفته میشود یا دوچرخه سواری
بانوان در سطح خیابانها گذاشتن شیشه دودی برای خودرو تظاهر به تفاخر با ماشینهای لوکس و گران قیمت و
آهنگ و صدای بلند موسیقی در خودرو در مقررات جاری کشور و از جمله ماده 638قانون تعزیرات جرم انگاری
شده است یا خیر؟
-2در فرض جرم بودن این رفتارها وظایف ماموران ناجا در برخورد با این رفتارها چه میباشد؟ آیا اختیار قانونی
در توقیف خودرو دوچرخه یا سگ و بردن به کلانتری یا گرفتن تعهد کتبی از شخص برای عدم تکرار این رفتارها
را دارند یا خیر؟
-3در فرض جرم نبودن این رفتارها با توجه به فتوای مراجع عظام تقلید مبنی بر حرمت شرعی داشتن دوچرخه
سواری بانوان در سطح شهر آیا پلیس اختیار برخورد با این رفتارها از جمله توقیف سگ و دوچرخه همراه شخص و
بردن وی به کلانتری وگرفتن تعهد برای جلوگیری از تکرار این رفتارها را دارد؟
-4در صورتی که ماموران پلیس رفتارهای بند 3را مرتکب شوند نظر به دستورالعملها و طرحهای داخلی ناجا
برای برخورد با این رفتارها و توقیف اموال ذکر شده با عنایت به اصول 22و 37قانون اساسی مواد ،4 ،3و 7
قانون آیین دادرسی کیفری قانون الزام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی و مواد 570و 583قانون
تعزیرات رفتار ارتکابی ماموران به شرح ذکر شده واجد وصف کیفری است یا خیر؟
پاسخ اداره کل حقوقی
1و 2و -3با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات که در اصل 36قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و
ماده 2قانون مجازات اسلامی مصوب 1392آمده است ،مادام که برای رفتاری طبق قانون مجازاتی تعیین نشده
باشد ،نمیتوان آن رفتار را جرم تلقی کرد و چون برای دوچرخهسواری بانوان و نیز همراه داشتن سگ در معابر و
پارکها مجازاتی پیشبینی نشده است ،لذا این رفتارها جرم نیست؛ مگر اینکه رفتارهای مذکور به گونهای باشد
که مشمول مواد 618یا 638قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( و یا دیگر قوانین کیفری باشد.
-4هر رفتاری که بر خلاف قانون توسط مأمورین انتظامی صورت گرفته و در قوانین عنوان جزایی داشته باشد،
قابل تعقیب و مجازات است.
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه