نظریه مشورتی ۷/۹۹/۶۰۸

هرگاه در جنایت عمدی صدماتی مانند حارصه ،دامیه ،خردشدگی استخوان که امکان قصاص وجود ندارد ایجاد شود و متهم فوت کند و مال و اموالی جهت استیفای دیه از محل آن نداشته باشد ،آیا امکان پرداخت دیه از بیت المال وجود دارد؟ با توجه به اینکه به نظر میرسد ماده 435قانون مجازات اسلامی که ذیل فصل قصاص آمده است ،ناظر بر جنایاتی است که قصاص در آنها ثابت است و در ماده 476قانون مذکور که ذیل فصل دیات آمده ،اجازه پرداخت از بیتالمال داده نشده و آن را تابع سایر دیون متوفی دانسته است.

بر اساس اطلاق ماده 435قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392هر گاه در جنایت عمدی صرفنظر از اینکه قابلیت قصاص باشد یا خیر ،به علت مرگ یا فرار مرتکب ،دسترسی به وی ممکن نباشد ،با درخواست صاحب حق ،دیه جنایت از اموال مرتکب؛ و در صورت نبودن مال برای مرتکب ،دیه از عاقله گرفته میشود و در صورت نبود عاقله یا عدم دسترسی به آنها یا عدم تمکن عاقله ،دیه از بیتالمال پرداخت میشود) .ضمن ًا رأی وحدت رویه شماره 790 مورخ 10/4/1399حکم پرداخت دیه جنایت مادون نفس از بیتالمال را مشخص کرده است(. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه