مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۹۹/۴۵

تاریخ نظریه:

استعلام

با عنایت به بند »ب« ماده 115قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389و با لحاظ مواد 15 ،11 ،3و بند »پ« آن و مواد 19و 65قانون بیمه اجباری خسارات وارده شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395و با توجه به رأی وحدت رویه شماره 781مورخ 1398/6/26هیأت عمومی دیوان عالی کشور ،چنانچه بیمه نامهای برای وسیله نقلیهای پس از تصویب قانون برنامه پنجم توسعه و پیش از تصویب قانون بیمه اجباری مذکور صادر شود و در آن حداکثر غرامت فوت و نقص عضو در هر حادثه برای راننده خودروی موضوع بیمه نامه یکصد میلیون ریال درج شده باشد و با توجه به آیین نامه شماره 67شورای عالی بیمه در اجرای بند »ب« ماده 115مرقوم چنانچه پرداخت غرامت راننده وسیله نقلیه مسبب حادثه موکول به آن شود که راننده مسبب حادثه گواهینامه رانندگی متناسب با وسیله نقلیه مقصر حادثه داشته باشد ،آیا چنین شرطی معتبر و قابل اعمال برای پرداخت و یا عدم پرداخت غرامت فوت راننده مسبب حادثه است که فاقد گواهینامه رانندگی متناسب با وسیله نقلیه موضوع بیمه نامه مقصر حادثه بوده است؟ به عبارتی دیگر آیا فقدان گواهینامه رانندگی به نحو مزبور باعث عدم استحقاق وراث راننده مزبور برای دریافت غرامت فوت از شرکت بیمهگر میشود؟ چنانچه وراث استحقاق دریافت غرامت را داشته باشد ،میزان این استحقاق به میزان سقف تعهدات مندرج در بیمهنامه راجع به راننده مقصر است یا به میزان یک دیه کامل؟

پاسخ اداره کل حقوقی

-1اولاً ،چنانچه دارنده وسیله نقلیه مسبب حادثه پوشش بیمهای حوادث خسارات بدنی به راننده مسبب حادثه را خریداری کرده باشد ،مطالبه غرامت از سوی راننده یا وراث وی تابع قراداد منعقده با شرکت بیمه است. ثانیاً ،با توجه به بند »ب« ماده 115قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389و آییننامه شماره 67مورخ 2/6/1390شورای عالی بیمه که در زمان وقوع حادثه حاکم بوده است، در فرض سؤال پرداخت خسارت )دیه( به وراث راننده متوفی مقصر )مسبب حادثه( که فاقد گواهینامه رانندگی متناسب بوده است ،منتفی است -2با توجه به پاسخ سؤال یک ،پاسخ به این سؤال منتفی است. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه
نظریه مشورتی ۷/۹۹/۴۵ مورخ ۱۳۹۹/۰۳/۲۱ | مرکز حقوقی راهبرد