مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۹۹/۴۳۸

تاریخ نظریه:

استعلام

با عنایت به تبصره 3ماده 296قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392جرایمی که تا تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون در دادگاههای مربوطه ثبت شده است از نظر صلاحیت رسیدگی تابع مقررات زمان ثبت است؛ از سوی دیگر ،طبق بند »الف« ماده 11قانون مجازات اسلامی مصوب 1392قانون مربوط به تشکیلات قضایی و صلاحیت نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون جدید فورا اجراء میشود .حال با توجه به تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399صلاحیت رسیدگی به برخی از جرایم از دادگاه کیفری یک به دادگاه کیفری دو تغییر یافته و برخی جرایم نیز قابلیت رسیدگی مستقیم در دادگاه را خواهند داشت .نظر به موارد فوق ،آیا شعب دادگاههای کیفری یک و دادسرا نسبت به پروندههای جاری ثبتشده قبل از وضع این قانون قرار عدم صلاحیت به صلاحیت محاکم کیفری دو صادر خواهند کرد؟

پاسخ اداره کل حقوقی

رییس محترم دادگستری شهرستان خوی با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9022/455/3401مورخ 1399/4/14به شماره ثبت وارده 438مورخ ،1399/4/14نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: اولاً ،هر چند طبق بند »الف« ماده 11قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392قوانین مربوط به صلاحیت نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون فوراً اجرا میشود؛ لکن در فرض سؤال ،با توجه به ماده 403قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و ملاک تبصره 3ماده 296این قانون ،دادگاه کیفری یک که رسیدگی به جرم درجه سه را شروع کرده است با تصویب و لازمالاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399علیرغم تغییر درجه جرم از درجه سه به چهار ،طبق قانون اخیرالذکر مکلف به ادامه رسیدگی است و نمیتواند قرار عدم صلاحیت صادر کند. ثانیاً ،با توجه به اینکه طبق بندهای »الف« و »پ« ماده 11قانون مجازات اسلامی مصوب 1392قوانین مربوط به صلاحیت و شیوه دادرسی نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون فوراً اجرا میشود و از طرفی به موجب ماده 340قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392انجام تحقیقات مقدماتی نسبت به جرایم تعزیری درجه هفت و هشت که به طور مستقیم در دادگاه مطرح میشود ،به عهده دادگاه مربوطه است؛ لذا در فرض سؤال ادامه تحقیقات مقدماتی و رسیدگی به عهده دادگاه کیفری ذیصلاح است. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه
نظریه مشورتی ۷/۹۹/۴۳۸ مورخ ۱۳۹۹/۰۴/۲۱ | مرکز حقوقی راهبرد