نظریه مشورتی ۷/۹۹/۴۳۳

چنانچه مالک ملکی با شهرداری توافقنامه تنظیم کند که ملک وی که در مسیر خیابان یا تعریض خیابان واقع شده است ،در قبال مبلغ مشخصی به شهرداری منتقل شود .در مقابل شهرداری نیز نسبت به باقی مانده زمین جهت تعیین کاربری یا تغییر کاربری از فضای سبز به مسکونی در کمیسیون ماده 5قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351با اصلاحات و الحاقات بعدی اقدام لازم را به عمل آورد .با فرض اینکه در نهایت کمیسیون مذکور با تغییر کاربری موافقت کند ،آیا توافقنامه فوق الذکر دارای اعتبار قانونی است؟ آیا تملک ملک به ترتیب فوق از سوی شهرداری معتبر است؟ آیا آنچه که شهرداری بر عهده گرفته است مالیت دارد؟

اولاً ،صرفنظر از اینکه تغییر کاربری اراضی بر عهده کمیسیون ماده 5قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351با اصلاحات و الحاقات بعدی است که شخصیتی مستقل از شهرداری دارد ،اصولاً توافقات شهرداری با مالکان در صورتیکه مغایر قوانین نباشد به مانند دیگر اشخاص در چارچوب ماده 10قانون مدنی با رعایت ماده 6قانون نحوه تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی ،عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358معتبر است. ثانیاً ،با توجه به مفاد قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351با اصلاحات و الحاقات بعدی و نیز مفاد ماده 6لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی ،عمرانی و نظامی دولت مصوب ،1358دستگاههای اجرایی و شهرداریها در تنظیم توافقنامه یا قرارداد با اشخاص ملزم به رعایت قوانین مذکور میباشند؛ ضمن آنکه تغییر کاربری اراضی و املاک در کمیسیون ماده 5قانون مذکور باید به منظور تحقق اهداف مندرج در ماده یک این قانون انجام شود ،نه تأمین اهداف مالی اشخاص ذینفع. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه