استعلام
با عنایت به صدور و ابلاغ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مستدعی است دستور فرمایند با عنایت به ابهام
موجود این معاونت را در اجرای قانون ارشاد فرمایند:
در شرایط فعلی وفق بند »ت« ماده 302قانون آیین داردسی کیفری بزه موضوع ماده 621قانون مجازات اسلامی
از حیث صلاحیت در صلاحیت دادگاه کیفری یک از حیث رسیدگی قرار دارد و کلیه افراد محکوم شده به بزه مذکور
قطعا برای اجرای احکام صادره تقاضای تخفیف مجازات خواهند نمود و یا پرونده جهت اجرای قانون مناسب به حال
متهم به دادگاهها ارسال خواهد شد.
از سوی وفق بند »ب« ماده یک قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مجازات بزه آدم ربایی در صورتی که به عنف
و اکراه باشد به حبس تعزیری درجه 4و در غیر این صورت به حبس درجه پنج تبدیل شده است.
با لحاظ مراتب فوق اصولا بزه آدم ربایی از حیطه صلاحیت دادگاه کیفری یک با تصویب و اجرای قانون خارج
خواهد شد حال با لحاظ این مقدمات:
-1آیا دادگاه کیفری یک با عنایت به مصوبه اخیر صلاحیت ورود به رسیدگی به پروندههای تخفیف محکومیت در
راستای ماده 10را در خصوص بزه آدم ربایی دارد.
-2تکلیف پروندههای مطروحه در شعب کیفری یک در حال رسیدگی چه میباشد آیا رسیدگی ادامه یابد یا قرار عدم
صلاحیت به اعتبار و شایستگی کیفری دو صادر شود.
-3در صورتی که عقیده به استمرار رسیدگی به این پروندهها در کیفری یک باشد مرجع صالح جهت رسیدگی به
تجدیدنظرخواهی چه مرجعی میباشد آیا رای قابل اعتراض در دیوان عالی کشور خواهد بود یا در دادگاه تجدیدنظر
استان؟
پاسخ اداره کل حقوقی
حجتالاسلام و المسلمین جناب آقای دکتر مصدق
معاون محترم حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه
با سلام و احترام؛
بازگشت به نامه شماره 9000/5342/500مورخ 1399/04/09به شماره ثبت وارده 428مورخ
،1399/04/10در رابطه با استعلام معاون محترم قضایی رییس کل دادگستری استان کهکیلویه و بویراحمد نظریه
مشورتی کمیسیون سؤالات خاص کیفری این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
پرسش -1آیا دادگاه کیفری یک با عنایت به مصوبه اخیر صلاحیت ورود به رسیدگی به پروندههای تخفیف
محکومیت در راستای ماده 10را در خصوص بزه آدمربایی دارد؟
پاسخ :نظر به صراحت بند »ب« ماده 10قانون مجازات اسلامی 1392که اشعار داشته "دادگاه صادرکننده حکم
قطعی" لذا در فرض سؤال با توجه به اینکه حکم قطعی از سوی دادگاه کیفری یک صادر شده و دادگاه مذکور در
زمان رسیدگی صلاحیت رسیدگی را داشته است لذا اقدام بعدی مبنی بر تخفیف مجازات با لحاظ قانون جدید لاحق
با همان دادگاه خواهد بود.
پرسش -2تکلیف پروندههای مطروحه در شعب کیفری یک در حال رسیدگی چه میباشد آیا رسیدگی ادامه یابد یا
قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی کیفری دو صادر شود؟
پاسخ :هر چند طبق بند »الف« ماده 11قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392قوانین مربوط به صلاحیت نسبت به
جرایم سابق بر وضع قانون فوراً اجرا میشود؛ لکن در فرض سؤال ،با توجه به ماده 403قانون آیین دادرسی کیفری
مصوب 1392و ملاک تبصره 3ماده 296این قانون ،دادگاه کیفری یک که رسیدگی به جرم درجه سه را شروع
کرده است و با تصویب و لازمالاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1311علیرغم تغییر درجه
جرم از درجه سه به چهار ،طبق قانون اخیرالذکر دادگاه کیفری یک مکلف به ادامه رسیدگی است و نمیتواند قرار
عدم صلاحیت صادر کند.
پرسش -3در صورتی که عقیده به استمرار رسیدگی به این پروندهها در کیفری یک باشد مرجع صالح جهت رسیدگی
به تجدید نظرخواهی چه مرجعی میباشد آیا رای قابل اعتراض در دیوان عالی کشور خواهد بود یا در دادگاه تجدیدنظر
استان؟
پاسخ :نظر به اینکه معیار قابلیت تجدید نظر یا فرجامخواهی آراء طبق مواد 427و 428قانون آیین دادرسی کیفری
مصوب » 1392مجازات قانونی جرم است« ،نه مجازات تعیینشده در دادنامه؛ و از طرفی به موجب بند »الف« ماده
11قانون مجازات اسلامی مصوب 1392مقررات مربوط به صلاحیت فوراً اجرا میشود و با اخذ ملاک از رأی
وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور به شماره 743مورخ ،5/8/1394در فرض سؤال مرجع رسیدگی به
اعتراض» ،دادگاه تجدید نظر استان« است.
دکتر احمد رفیعی
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه