نظریه مشورتی ۷/۹۹/۴۲۷

اگر زوج همسر خود را از دیدار با پدر و مادر خود منع نماید این میتواند مجوزی برای طلاق وی باشد و به حاکم رجوع نماید و خویش را مطلق سازد واگر بنا به نظر حضرت امام خمینی )ره( که میفرماید دیدار با پدر و مادر ایجاد حقی نمینماید زن بدون اجازه از منزل همسرش بیرون رود ناشزه محسوب میشود یا خیر؟

رئیس محترم شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی خرم آباد با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9035/741/720مورخ 1399/04/10به شماره ثبت وارده 427مورخ ،1399/04/10نظریه مشورتی کمیسیون قوانین مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: اولاً ،محروم کردن زوجه از ملاقات با پدر و مادر و دیگر بستگان نزدیک از قبیل خواهر و برادر با توجه به میزان وابستگی عاطفی زوجه به ایشان میتواند آثار مخرب روحی -روانی برای زوجه به همراه داشته باشد و نوعاً یک فرد متعارف را در وضعیت عسر و حرج قرار دهد؛ بنابراین در فرض سؤال که مرد همسرش را از ملاقات با پدر و مادر محروم کرده است ،دادگاه رسیدگیکننده با لحاظ سن زوجه ،میزان علقه وی به هر یک از والدین ،نحوه تعامل زوج با او و دیگر اوضاع و احوال ،باید در خصوص عسر و حرج وی اتخاذ تصمیم کند و تشخیص مصداق بر عهده مرجع رسیدگی کننده است. ثانیاً ،با توجه به اصل چهلم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و لحاظ آن که هیچ کس نمیتواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر قرار دهد ،زوج نمیتواند با تمسک به تکالیف زوجه ناشی از عقد ازدواج ،وی را از حقوق اولیه از جمله دیدار با پدر و مادر محروم کند؛ مگر آنکه در دادگاه صالح اثبات کند که ملاقات وی با پدر یا مادر مخل مصالح خانوادگی است و موجبات اختلافات خانوادگی را فراهم میکند؛ که در این صورت نیز باید با نظر دادگاه محدودیتهای لازم در این خصوص اعمال شود و صرف ملاقات زوجه با والدین و ترک منزل مشترک با زوج در حدودی که عرفاً مخل روابط زناشویی نباشد از مصادیق نشوز قلمداد نمیشود و تشخیص مصداق بر عهده مرجع رسیدگی کننده است. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه