نظریه مشورتی ۷/۹۹/۳۸۴

یک باب آپارتمان موروثی به مالکین انتقال یافته و احد از وراث به منظور اضرار سایر مالکین آپارتمان مزبور مبادرت به وقف سهم خود نموده و این موضوع سبب نقصان فاحش قیمت آپارتمان مذکور و زمین آن که چند آپارتمان دیگر در آن احداث شده و قدمت احداث بنای آنها زیاد است گردیده است: -1آیا با توجه به مواد 593-65-56و 597قانون مدنی چنین وقفی که به منظور اضرار سایر مالکین مشاعی واقع شده قابل ابطال می باشد یا خیر و در صورت قابل ابطال بودن دعوی باید به طرفیت چه اشخاصی طرح شود؟ -2چنانچه مالکین درخواست فروش آپارتمان مذکور که غیر قابل افراز تشخیص داده شده است را نمایند با رعایت قانون افراز و فروش املاک مشاع و آییننامه اجرایی آن و مواد 88و 89قانون مدنی امکان دارد کل آپارتمان فروخته شود و ثمن مورد معامله ما بین مالکین و موقوف علیه تقسیم تا موقوف علیه با رعایت ماده 90قانون مدنی آن را تبدیل نماید؟ -3با عنایت به اینکه وقف آپارتمان مذکور سبب نقصان فاحش قیمت آن آپارتمان و زمینی که بر روی آن آپارتمان و چند آپارتمان دیگر احداث شده گردیده است با لحاظ ماده 593قانون مدنی چنانچه به لحاظ قدمت زیاد ساختمانها مالکین آپارتمانها قصد تخریب و احداث بنای جدید و حتی افزایش تعداد آپارتمانها را داشته باشند تکلیف وقف صورت گرفته چه میشود؟ -4آیا پیش از تحقق وقف به دلیل مشاعی بودن مال امکان دارد از واقع شدن چنین وقفهایی پیش از اصلاح قانون مدنی و سایر قوانین جلوگیری و آن را بیاثر نمود یا خیر؟

3 ،2 ،1و -4به موجب ماده 59قانون مدنی »اگر واقف عین موقوفه را به تصرف وقف ندهد وقف محقق نمیشود«... همچنین مستفاد از مواد 578 ،576و 581قانون یاد شده هیچکدام از شرکا نمیتوانند بدون جلب رضایت دیگران در مالالشرکه تصرف فیزیکی کنند؛ و ماده 583قانون یادشده که انتقال به غیر را به نسبت سهمالشرکه تجویز کرده است ،ناظر بر معاملات حقوقی است که قبض شرط صحت آن نیست و در غیر این صورت باید انجام قبض و اقباض متعاقب جلب رضایت تمامی مالکان صورت گیرد ،بنابراین در فرض سؤال که واقف با قصد اضرار دیگر وراث اقدام به وقف کرده و برخی از شرکا از تحقق وقف ناراضی هستند ،عملاً امکان قبض و تحقق وقف وجود ندارد و شریکی که متمایل به وقف کردن قدرالسهم خود است ،باید متعاقب انجام تقسیم نسبت به این امر اقدام کند. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه