استعلام
چنانچه ملکی در طرح ملی واقع شود و دستگاه اجرایی بر تملک آن طبق لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی
برای اجرای برنامههای عمومی ،عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358شورای انقلاب اقدام کند لیکن مالک ملک
به توافق با دستگاه متولی اجرای طرح نرسد و دستگاه اجرایی مذکور به علت استنکاف مالک از توافق و انجام معامله
برای تملک و اجرای طرح به استناد ماده 8لایحه قانونی فوقالذکر هیأت کارشناسی تعیین کند و پس از ارزیابی،
معادل ارزش ریالی تعیین شده ورقه اسناد خزانه اسلامی با سررسید مؤجل یک الی دو سال از تاریخ تودیع در
صندوق ثبت تودیع کند و پس از آن معرفی نماینده دادستان جهت تحویل عرصه و اعیان و انتقال اسناد ثبتی به نام
دستگاه اجراییرا درخواست کند؛
-1نظر به اینکه طبق ماده 8لایحه قانون نحوه خرید و تملک اراضی برای اجرای برنامههای عمومی ،عمرانی و
نظامی دولت مصوب 1358بباید شورای انقلاب ارزش تقویمی ملک که طبق نظر هیأت کارشناسی تعیین شده است
در صندوق ثبت تودیع شود ،آیا اسناد خزانه اسلامی مؤجل به شرح فوقالذکر نیز ارزش تقویمی و بهای عادله مدنظر
قانونگذار محسوب میشود؟
-2نظر به اینکه در فرض سؤال اسناد خزانه اسلامی مؤجل به عنوان ارزش تقویمی در صندوق ثبت تودیع شده
است ،آیا پبش از حلول سررسید و حال شدن اسناد خزانه اسلامی ،دادستان میتواند به صرف تقاضای دستگاه اجرایی
نماینده خود را برای تحویل ملک متنازع فیه ارزشگذاری شده طبق نظر هیات کارشناسی و انتقال اسناد ثبتی به نام
دستگاه اجرایی معرفی کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
رئیس محترم حوزه قضایی شهرستان کوثر استان اردبیل
با سلام و دعای خیر؛
بازگشت به استعلام شماره 9910009مورخ 1399/2/23به شماره ثبت وارده 273مورخ ،1399/2/31
نظریه مشورتی کمیسیون قوانین عمومی و بینالملل این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
1و -2پرداخت مبلغ اسمی اسناد خزانه اسلامی در سررسید مستلزم طی فرایند خاصی است؛ این در حالی است که
در لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی برای اجرای برنامههای عمومی ،عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358
شورای انقلاب با اصلاحات بعدی ،تملک اراضی مستلزم تعیین و پرداخت بهای عادله روز تقویم به شرح مذکور در
این لایحه قانونی و پرداخت مستقیم قیمت به ذیحق یا تودیع در صندوق ثبت محل )در فرض ماده 8این لایحه
قانونی( است که ظهور در پرداخت نقدی دارد؛ حتی در فرض تصرف و اجرای طرح پیش از انجام معامله قطعی
)موضوع ماده 9لایحه قانونی مذکور( قانونگذار مهلت حداکثر تا سه ماه از تاریخ تصرف را برای پرداخت یا تودیع
قیمت عادله پیشبینی کرده است .بنابراین در فرض استعلام تحویل اسناد خزانه اسلامی در قبال تملک اراضی،
پرداخت بهای عادله مدنظر قانونگذار در لایحه قانونی یاد شده محسوب نمیشود و مستلزم موافقت مالک است.
دکتر احمد رفیعی
سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه