مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۹۹/۲۵۳

تاریخ نظریه:

استعلام

-1آیا مجازات قلع بنا و پرداخت جزای نقدی مقید در ماده 3قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1385مشمول مرور زمان اجرا میشود؟ -2آیا مجازات الزام به پرداخت عوارض موضوع ماده 2و پرداخت جزای نقدی مقید در ماده 3قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374مشمول مرور زمان اجرا میشود؟ -3مدت مرور زمان این بزه در هریک از موارد فوق چند سال میباشد؟

پاسخ اداره کل حقوقی

-1جرم تغییر کاربری غیرمجاز موضوع ماده 3قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی ،از جرایم آنی است؛ زیرا عنصر مادی جرم مذکور در همان زمان که کاربری اراضی تغییر داده شده، واقع شده است؛ لذا با حصول شرایط مقرر در قانون میتواند مشمول مرور زمان باشد و در مواردی که با احراز تحقق بزه یادشده ،حکم محکومیت مرتکب صادر و قطعی شود ،با انقضای مدت پنج سال از تاریخ قطعیت حکم به هر علتی حکم محکومیت اجرا نشده باشد ،با توجه به ماده 107قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و بند »ث« آن، »اجرای مجازات تعزیری« مندرج در حکم )یعنی جزای نقدی مقرر در حکم( موقوف میشود و لکن قلع و قمع بنا که جزء لاینفک حکم کیفری است؛ چون ماهیت مجازات را ندارد و امری حقوقی است ،مشمول مرور زمان موضوع ماده 107قانون اخیرالذکر نمیشود )مانند فرض سؤال(. -2عوارض موضوع ماده 2قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 31/3/1374با اصلاحات و الحاقات بعدی ماهیت مجازات ندارد و در نتیجه از قلمرو شمول ماده 107قانون مجازات اسلامی مصوب 1392ناظر به شمول مرور زمان اجرای احکام قطعی خروج موضوعی دارد. -3بزه تغییر کاربری غیر مجاز موضوع ماده 3قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها که دارای مجازات نقدی است و با توجه به رأی وحدت رویه شماره 759مورخ 20/4/1396هیأت عمومی دیوان عالی کشور ،تعزیر درجه هفت محسوب میشود و مدت شمول مرور زمان اجرای این مجازات )جزای نقدی( طبق بند »ث« ماده 107قانون اخیرالذکر پنج سال است ،همانطور که در بند 1اعلام شده است با انقضای مدت پنج سال از تاریخ قطعیت حکم به هر علتی اجرا نشده باشد ،اجرای مجازات تعزیری مندرج در حکم یعنی جزای نقدی موقوف میشود سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه دکتر احمد رفیعی
نظریه مشورتی ۷/۹۹/۲۵۳ مورخ ۱۳۹۹/۰۳/۰۷ | مرکز حقوقی راهبرد