نظریه مشورتی ۷/۹۹/۲۲۴

با توجه به اینکه بر اساس ماده 147قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356رسیدگی به درخواست اعتراض ثالث اجرایی بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی صورت میگیرد: اولاً ،چنانچه دادگاه در مقام رسیدگی به ادعای موصوف وقت رسیدگی تعیین کرده باشد ،اما طرف دعاوی مزبور محکومله یا محکومعلیه و یا هر دو در جلسه دادرسی حاضر نشوند و لایحه نیز ارسال نکرده باشند و اخطاریه وقت رسیدگی نیز به نامبردگان ابلاغ واقعی نشده باشد ،آیا رأی صادر شده در مقام رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی غیابی محسوب میشود یا حضوری؟ ثانیاً ،چنانچه فاصله ابلاغ اخطاریه تا تشکیل جلسه دادرسی رعایت نشده باشد ،آیا دادگاه باید وقت دادرسی را تجدید کند یا آنکه چون رسیدگی بدون تشریفات است ،نیازی به تجدید جلسه دادرسی نیست؟

اولاً ،رأی صادره در مقام رسیدگی به دعوای اعتراض ثالث اجرایی که خوانده یا وکیل یا قائممقام یا نماینده قانونی وی در هیچیک از جلسات دادگاه با وصف ابلاغ قانونی وقت حاضر نشده باشد و به طور کتبی نیز دفاع نکرده باشد، طبق ماده 303قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379غیابی محسوب است. متذکر میشود رأی صادره نسبت به خواهان همواره حضوری محسوب است و حضور یا عدم حضور او تأثیری در این امر ندارد. ثانیاً ،حکم مذکور ذیل ماده 64قانون یادشده ناظر بر تعیین اوقات رسیدگی است و به موجب تبصره یک ماده 19 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1394مقررات ناظر به تعیین اوقات رسیدگی در زمره تشریفات دادرسی است و مطابق ماده 147قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356به شکایت شخص ثالث در تمام مراحل ،بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی و پرداخت هزینه دادرسی رسیدگی میشود .بنابراین قانونگذار حداقل زمان لازم برای حد فاصل بین ابلاغ وقت رسیدگی و تشکیل جلسه در رسیدگی به این شکایت را تعیین نکرده است و این زمان با توجه به ماده 147قانون اخیرالذکر باید به گونهای باشد که امکان تدارک دفاع برای خوانده فراهم باشد و تشخیص آن با توجه به موضوع و مستندات دعوا بر عهده مرجع رسیدگیکننده است و در هر صورت نمیتواند بیش از مدت زمان مقرر در ماده 64قانون صدرالذکر محاسبه شود. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه