نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۹۸۰

در پرونده حقوقی که طرح و دفاع از دعوی در مرحله بدوی توسط وکیل دادگستری صورت میپذیرد و وکیل مذکور حق تجدیدنظرخواهی در مرحله بالاتر را دارد و با وصف ابلاغ دادنامه به وی و انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی و عدم تجدیدنظرخواهی توسط وکیل مذکور ،آیا خوانده )اصیل( میتواند با استناد به عذر موجه در خارج از مهلت قانونی تقاضای تجدیدنظرخواهی کند؟ با توجه به مقررات مواد 38به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379و به ویژه تبصره ذیل ماده 47این قانون ،آیا ارائه عذر موجه در تجدید نظرخواهی با وکیل خوانده است یا شخص اصیل نیز مجاز به تجدید نظرخواهی خارج از مهلت قانونی با ادعای عذر موجه است؟

هدف قانونگذار از پذیرش معاذیر قانونی جلوگیری از تضییع حقوق اشخاصی است که به لحاظ وجود موانعی که ایجاد یا رفع آن خارج از اراده آنهاست ،قادر به اقدام در مهلت مقرر قانونی نبودهاند؛ لذا به نظر میرسد جریان مقررات مربوط به معاذیر قانونی و استناد به این معاذیر قائم به شخص است و شخص دیگری نمیتواند از طرف فرد معذور اعمال حق کند .در فرض سؤال با توجه به اینکه وکیل خوانده وکالت در تجدید نظرخواهی داشته است ،معاذیر مربوط به شخص خوانده مانع اجرای حق و اعتراض به رأی در مهلت مقرر قانونی نبوده و اعمال آن توسط وکیل ممکن بوده است .لذا به نظر میرسد ادعای عذر موجه از سوی اصیل مؤثر در مقام نیست. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه