نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۹۸

-1مطابق ماده 406قانون آیین دادرسی کیفری محاکم ا ز رسیدگی غیابی به جرایمی که فقط جنبه حقالهی دارند منع شدهاند و به جهت اینکه دادسرا در معیت دادگاه انجام وظیفه مینماید آیا دادسرا میتواند در خصوص جرایمی مثل مواد مخدر که مجازات قانونی اعدام دارد اقدام به صدور کیفرخواست غیابی نماید یا اینکه تا زمان دسترسی به متهم پرونده در دادسرا مفتوح باشد؟ -2مطابق ماده 45اصلاحی الحاق یک ماده به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1396/7/12در جرایمی که مجازات قانونی آن اعدام است چنانچه به متهم دسترسی نباشد تکلیف دادسرا جهت صدور کیفرخواست و دادگاه جهت رسیدگی به پرونده چیست؟ -3آیا پروندههای مربوط به مواد مخدر مطابق ماده 45قانون اخیرالذکر صرفاًجنبه حقالهی دارد؟

رییس محترم حوزه قضایی شهرستان میناب با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9033/2707/15مورخ 1398/11/16به شماره ثبت وارده 198مورخ ،1399/2/17نظریه مشورتی کمیسیون آین دادرسی کیفری ) (1این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: اولاً ،منظور از جرایمی که »فقط جنبه حقالهی دارند« در ماده 406قانون آیین دادرسی کیفری ،1392آن دسته از جرایمی است که منشأ آنها تجاوز به حدود و مقررات الهی است. ثانیاً ،مستفاد از مواد 174 ،104 ،94 ،2و 190قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392این است که تحقیقات مقدماتی در دادسرا باید به سرعت و به نحو مستمر انجام شود و با توجه به فوریت تحقیقات مقدماتی ،عدم حضور متهم یا وکیل وی مانع از انجام تحقیقات نیست و دادسرا باید اقدام لازم را معمول دارد و با احضار متهم از طریق درج در جراید و غیره ،تحقیقات مقدماتی را ولو به طور غیابی انجام دهد و مقررات ماده 350این قانون که مربوط به مرحله دادرسی به معنای اخص است ،ناظر به رسیدگی در دادگاه بوده و قابل تسری به دادسراها نیست. ثالثاً ،چنانچه دادگاه متهم را در حکم مفسد فیالارض بداند ،امکان رسیدگی غیابی وجود ندارد ولی هرگاه دادگاه با توجه به دلایل و قراین موجود ،اتهام را از مصادیق افساد فیالارض نداند و یا محتوای پرونده ،مجرمیت متهم را اثبات نکند و تحقیق از متهم ضروری نباشد )عقیده به برائت متهم داشته باشد( رسیدگی غیابی فاقد منع قانونی است. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه