استعلام
فردی به اتهام جرایم موضوع ماده 302قانون آیین دادرسی کیفری به عنوان مثال قتل عمدی تحت تعقیب قرار
میگیرد و بازپرس قرار نهایی منع تعقیب صادر مینماید و با تایید دادستان پس از اعتراض شاکی در فرجه قانونی،
پرونده به محکمه کیفری یک ارجاع میشود و دادگاه کیفری یک بعد از تحقیقات مجدد ،قرار منع تعقیب را نقض
میکند:
-1آیا دادگاه کیفری یک همانند محاکم کیفری دو میباید مطابق با مواد 274و 276و 405قانون فوقالذکر قرار
جلب به دادرسی صادر کند؟
-2آیا دادگاه کیفری یک میتواند با وجود نقض قرار منع تعقیب ،قرار جلب به دادرسی صادر نکند و بازپرس تکلیف
نماید که پس از تحقیقات دوباره ،در خصوص اتهام قبلی متهم به صورت ماهوی نفی ًا یا اثبات ًا اظهار نظر کند؟
-3آیا بازپرس میتواند با وجود تکلیف دادگاه کیفری یک نفی ًا یا اثبات ًا اظهار نظر مجدد ننموده و دوباره پرونده را
جهت تایید یا نقص تحقیقات قرار سابقالصدور به دادگاه اعاده نماید؟
-4در فرض تبعیت از دادگاه ،چنانچه عقیده بازپرس منع تعقیب باشد ،تصمیم به چه شکل خواهد بود؟ صدور قرار
نهایی منع تعقیب یا صرف ًا صورتجلسه به تاکید بر نظر سابق؟
-5در فرض صورتجلسه به تاکید بر نظر سابق و اعاده مجدد پرونده به دادگاه برای رسیدگی به اعتراض شاکی
پیرو قرار منع تعقیب قبلی ،آیا دادگاه میتواند اصرار ورزد تا بازپرس تصمیم خویش را در قالب قرار نهایی اتخاذ
نماید؟
-6در فرض تبعیت از دادگاه ،چنانچه بازپرس مجددا در خصوص اتهام قبلی متهم قرار منع تعقیب صادر کند ،تکلیف
پرونده مفتوح دادگاه کیفری یک پیرو اعتراض شاکی نسبت به قرار نهایی منع تعقیب سابقالصدور چه خواهد شد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1مطابق ماده 405قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392سایر ترتیبات رسیدگی در دادگاه کیفری یک )به
استثنای موارد خاص( همان است که برای سایر دادگاههای کیفری مقرر شده است و مطابق ماده 274این قانون ،در
صورتی که دادگاه ،اعتراض شاکی به قرار منع یا موقوفی تعقیب را موجه بداند آن را نقض و قرار جلب به دادرسی
صادر میکند و در این خصوص تفاوتی بین دادگاه کیفری یک و دو نیست.
-2مطابق ماده 274پیشگفته ،در مواردی که به نظر دادگاه تحقیقات دادسرا کامل نباشد ،بدون نقض قرار میتواند
تکمیل تحقیقات را از دادسرا بخواهد یا خود اقدام به تکمیل تحقیقات کند .لذا نقض قرار منع تعقیب به دلیل نقص
تحقیقات و الزام بازپرس به اظهار نظر مجدد در خصوص موضوع واحد موجه نیست.
-3با عنایت به اصل »قانونمندی دادرسی کیفری« مذکور در ماده 2قانون آیین دادرسی کیفری و مستفاد از مواد
105و 93این قانون ،بازپرس صرفاً در چارچوب موازین قانونی مکلف به تبعیت از دادگاه است.
5 -4و -6با توجه به پاسخ سؤالهای فوق ،پاسخ به این سؤالها منتفی است.
دکتر احمد محمدی باردئی
معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه