نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۹۷۴

در خصوص فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی که مشخصات پدر در شناسنامه ثبت نمیشود امور مالی و حقوقی و ...که نیاز به حضور ولی دارد برای فرزند مورد نظر به چه نحوی انجام خواهد شد؟ و احراز شخص مدعی به عنوان پدر به چه نحوی میباشد؟

اولاً ،همانگونه که از عنوان قانون اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب 1398و همچنین مفاد این قانون برمیآید ،حکم این ماده واحده ناظر بر فرآیند و شرایط اعطای تابعیت به چنین فرزندانی است و نه تنها در خصوص عدم درج مشخصات پدر در اوراق سجلی حکم خاصی ندارد ،بلکه مستفاد از تبصره یک این ماده واحده و همچنین وفق ماده 13آییننامه اجرایی این قانون مصوب 31/2/1399هیأت وزیران با اصلاحات بعدی ،با احراز نسب و اعلام رسمی فقدان مشکل امنیتی از سوی مراجع مذکور در این قانون و آییننامه اجرایی آن ،اداره ثبت احوال محل تولد مادر ایرانی موظف به صدور کارت ملی و شناسنامه برای فرد مورد نظر است و اصولاً محل و موضعی برای صدور شناسنامه بدون درج مشخصات پدر نیست. ثانیاً ،وفق ماده 17قانون ثبت احوال مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی ،صدور شناسنامه با نام فرضی برای ابوین یا نام خانوادگی آزاد ،ناظر بر فرضی است که ابوین طفل معلوم نباشند و این مقرره از قانون اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب 1398که اجرای آن و صدور شناسنامه برای طفل موضوع این قانون مستلزم احراز نسب وی است ،خروج موضوعی دارد. ثالثاً ،چنانچه به هر دلیلی اسناد متقن برای احراز رابطه ابوت بین کودک و فرد مدعی ابوت ،وجود ندارد ،تا زمانی که این رابطه در دادگاه احراز نشده است کودک تابع احکام مقرر برای کودکانی است که پدرشان مجهولالهویه است و کودک یادشده فاقد ولی خاصی تلقی میشود و مادر میتواند طبق بند 1ماده 1218و ماده 1219قانون مدنی برای نصب قیم مراتب را به دادگاه اعلام کند .شایسته ذکر است رفع نیازهای آموزشی، تربیتی و درمانی کودک در هر حال در اختیار کسی است که عهدهدار امر حضانت است. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه