استعلام
وفق ماده 105ق.م.ا » مرور زمان تعقیب در جرایم موجب تعزیر ...از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا انقضای
مواعد ذیل به صدور حکم قطعی منتهی نگردیده باشد تعقیب را موقوف مینماید« و تبصره ماده مزبور در تشریح
اصطلاح »اقدام تعقیبی و تحقیقی« بیان نموده است »اقدامی است که مقامات قضایی در اجرای یک وظیفه قانونی از
قبیل ...انجام میدهند؛ لذا-1 :در آرای غیابی که رأی صادره قطعی نیست و صرف ًا لازمالاجرا میباشد ،از تاریخ
صدور حکم غیابی تا انقضای مواعد مندرج در ماده 105ق.م.اآیا میتوان به استناد ماده 105قرار موقوفی تعقیب
صادرکرد؟ -2در فرض امکان صدور قرار موقوفی تعقیب ،آیا این اقدام وظیفه قاضی اجرای احکام است یا قاضی
صادر کننده رأی غیابی یا قاضی تحقیق دادسرا؟ -3منظور قانونگذار از مقامات قضایی مندرج در تبصره ماده 105
ق.م.ا با توجه به استعمال عباراتی نظیر احضار – ،جلب ،استماع اظهارات شهود و مطلعان ...که همگی ناظر بر وظایف
قاضی تحقیق یا دادگاه میباشد ،کدام یک از قضات است ؟ آیا میتوان قاضی اجرای احکام کیفری را جزو این
اشخاص محسوب کرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1احکام غیابی مشمول مرور زمان موضوع ماده 107قانون مجازات اسلامی مصوب 1392نیستند؛ زیرا مرور
زمان موضوع این ماده ،خاص احکام قطعی است؛ ولی با توجه به ماده 105قانون مذکور که مرور زمان تا صدور
حکم قطعی جاری است ،در مورد احکام غیابی ،مواعد مذکور در بندهای ماده 105باید منقضی شود تا شرایط آن
تحقق پذیرد و موضوع )حکم غیابی( مشمول مرور زمان ماده 105قانون مذکور شود؛ با عنایت به مطالب مذکور،
در صورت شمول مرور زمان موضوع ماده 105قانون مجازات اسلامی مصوب 1392نسبت به حکم غیابی ،قرار
موقوفی اجراء صادر میشود.
-2با صدور حکم غیابی ،دادگاه فارغ از رسیدگی است و مادام که واخواهی نشده ،مجاز به ورود به موضوع نیست
و حکم غیابی که مطابق مقررات ابلاغ شده ،جهت اجرای حکم به اجرای احکام دادسرا ارسال میشود و چنانچه با
گذشت زمان ،موضوع مشمول مرور زمان مذکور در ماده 105قانون مجازات اسلامی مصوب 1392باشد ،دادستان
یا دادیار اجرای احکام باتوجه به بند »ث« ماده 13قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392قرار موقوفی اجراء
صادر میکند.
-3مستفاد از متن ماده 105قانون مذکور و نیز تبصره آن ،این است که هرگونه دستوری که مقام قضایی در اجرای
یک وظیفه قانونی خود از قبیل احضار یا جلب در جهت دسترسی به متهم ،حتی محکوم غیابی )مادام که حکم قطعی
نشده است( صادر می¬کند ،اقدام تعقیبی و تحقیقی محسوب میشود.
دکتر احمد محمدی باردئی
معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه