استعلام
-1با توجه به بند »ث« ماده 12قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399ناظر بر ماده 134قانون
مجازات اسلامی مصوب 1392که بیان داشته اگر مجازات اشد به یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل شود
مجازات اشد بعدی اجرا میشود حال چنانچه مجازات اشد قابل اجرا جزای نقدی باشد که در راستای اعمال و
اجرای تبصره 3ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مشمول معافیت بیست درصدی جزای نقدی قرار گیرد
آیا این تقلیل قانونی موجبی برای اعمال بند ث ماده 12قانون کاهش میباشد یا خیر؟ در صورت مثبت بودن
پاسخ آیا زمانی که مجازات تقلیل یافته باز هم نسبت به سایر مجازاتها مجازات اشد تلقی شود بایستی همان
مجازات تقلیل یافته اجرا گردد یا اینکه به صرف تقلیل یا تبدیل باید مجازات اشد بعدی نسبت به محکومعلیه
اعمال گردد؟
-2چنانچه مجازات اشد قابل اجرا دو قسمت باشد فرضاً حبس و جزای نقدی و محکومعلیه به علت بیماری
جسمی یا روانی امکان تحمل حبس را نداشته باشد و قاضی اجرای احکام نیز در راستای ماده 520قانون آیین
دادرسی کیفری پرونده را برای تبدیل حبس به مجازات مناسب دیگر به مرجع صادرکننده رأی قطعی ارسال
نماید و این تبدیل نیز صورت گیرد حال این تبدیل قانونی هم میتواند از موارد بند »ث« ماده 12قانون کاهش
حبس تعزیری تلقی و مجازات اشد بعدی اجرا گردد به خصوص اگر مجازات اشد بعدی هم حبس باشد؟
-3در جرایم مرتبط در باب تعزیرات در برخی از موارد قانونی ملاحظه میگردد که مقنن آنها را در صورت
ارتکاب توسط یک نفر در حکم جرم واحد تلقی کرده مانند ورود به منزل غیر با عنف و سرقت یا خرید حمل
و نگهداری مواد مخدر توسط یک نفر یا دایر کردن محلی برای شرب خمر و دعوت مردم به آن توسط یک
نفر ماده 704قانون تعزیرات و امثالهم و در برخی مواد هم مقنن اعلام داشته در صورتی که فرد مرتکب
رفتارهای متعددی گردد به مجازات هر یک از آنها محکوم میگردد یعنی مشمول مقررات و قواعد تعدد جرم
مانند ماده 607و تبصره آن حال با توجه به سکوت قانونگذار در خصوص جرایم مرتبط و اختلاف عقیده و
آراء بین همکاران قضایی در این موارد بیان فرمایید اولا ًمعیار تشخیص این رفتارها که جرایم مرتبط در حکم
جرم واحد باشد و یا در حکم تعدد جرم و شمول قواعد و مقررات تعدد چیست؟ ثانیاً در صورت احراز و
تشخیص جرایم مرتبط در حکم جرم واحد مبنای استنادی قانونی در صدور آراء چه میباشد ؟ ثالثاً ویژگیهای
مشترک جرایم مرتبط چه میباشد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1تبصره 3ماده 529قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392مبنی بر معافیت محکومعلیه از پرداخت
بیست درصد جزای نقدی که توسط قاضی اجرای احکام کیفری و بدون تغییری در حکم محکومیت جزای نقدی
اعمال میشود ،مقدمه اجرای حکم و نوعی تدبیر اجرایی است که از قلمرو شمول بند »ث« ماده 134قانون
مجازات اسلامی اصلاحی 1399خروج موضوعی دارد.
-2تبدیل مجازات تعزیری موضوع قسمت اخیر ماده 502قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392به مجازات
مناسب دیگر در فرض عدم امید به بهبودی بیمار که ناظر به وضعیت شخصی محکومعلیه و تدبیر در اجرای
حکم محکومیت است ،از قلمرو شمول اطلاق »تبدیل قانونی« موضوع قسمت اخیر بند »ث« ماده 134اصلاحی
1399قانون مجازات اسلامی )مبنی بر اجرای مجازات اشد بعدی در فرض تبدیل( منصرف بوده و خروج
موضوعی دارد.
-3پرسش مطروحه در این قسمت واجد جنبه نظری محض است و با توجه به بند »الف« ماده 4دستورالعمل
نحوه استعلام حقوقی و پاسخ به آن در قوه قضاییه ،پاسخ به آن از وظایف این اداره کل خارج است.
دکتر احمد محمدی باردئی
معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه