نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۸۶۵

شخصی محکوم به دو جرم مختلف شده و مجازات جرم دوم در نوبت اجرا است؛ برای مثال مرتکب سرقت با محکومیت سه سال حبس می شود و پس از قطعیت حکم و قبل از اجرا مرتکب جرم کلاهبرداری و چهار سال حبس محکوم می شود آیا بابت مجازات جرم اول که به میزان 3سال می تواند حبس می بشاد وفق ماده 46قانون مجازات اسلامی یا ماده 58همان قانون از نهادهای ارفاقی بهره مند شود یا با توجه به این که در صورت استفاده از این نهادها لا استفاده از این نهادها سالبه با انتفای موضوع است و اثری ندارد.همچنین در بابت جرم دوم باید محبوس باشد عم ً مدت آزادی مشروط یا تعلیق تا انقضای مدت زمان مشخصی محکوم مکلف است مرتکب جرم جدیدی نشود و با توجه به این که محکوم علیه در حبس ناشی از جرم دوم می باشد شرط موصوف بلااثر است .آیا با توجه به توضیحات فوق این نهادهای ارفاقی قابل اعطا است؟

اولاً ،در فصل هشتم قانون مجازات اسلامی مصوب 1392نداشتن سابقه محکومیت حبس به عنوان شرط استفاده از آزادی مشروط نیامده است ،بنابراین داشتن سابقه محکومیت به حبس مانع اعطای آزادی مشروط با حصول سایر شرایط مقرر در قانون نیست و تنها ممنوعیت طبق بند »ت« ماده 58قانون مزبور ،مربوط به این است که سابق ًا از آزادی مشروط استفاده نکرده باشد؛ بنابراین در فرض سؤال ،عدم امکان اجرای حکم آزادی مشروط به واسطه اجرای مجازات دیگر ،مانع از برخورداری محکومعلیه که استحقاق برخورداری از آن را دارد ،نیست .بدیهی است اگر به تشخیص دادگاه شرایط اجرای حکم آزادی مشروط فراهم شود ،مطابق مقررات اقدام خواهد شد. ثانیاً ،طبق ماده 46قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392شرایط لازم برای تعلیق اجرای مجازات ،همان شرایط مقرر برای تعویق صدور حکم است و در بند »ت« ماده 40قانون مذکور »فقدان سابقه کیفری مؤثر« از جمله شرایط تعویق صدور حکم اعلام شده است؛ بنابراین فقدان سابقه کیفری مؤثر ،از جمله شرایط لازم برای صدور قرار تعلیق اجرای مجازات نیز می¬باشد و لذا در فرض سؤال که محکوم دارای سابقه محکومیت کیفری مؤثر است ،نمیتواند از تعلیق اجرای مجازات موضوع ماده 46قانون مذکور بهرهمند شود. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه