نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۷۷۰

آیا درخواست های مطروحه به خواسته ابطال اجرائیه های ثبتی ابطال عملیات اجرایی ابطال اجرائیههای صادره از محاکم در راستای قانون اصلاحی صدور چک مصوب 1397و ابطال آراء داوری در زمره دعاوی که مستلزم رعایت تشریفات دادرسی میباشند تلقی میشوند یا خیر؟

اولاً ،اگر شکایت به ادعای مخالفت دستور اجرا با مفاد سند یا مخالفت با قانون باشد یا ازجهت دیگری از دستور اجرای سند رسمی شکایت شده باشد ،مطابق مواد 1و 2قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 27/6/1322رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه عمومی محل صدور اجرائیه ثبتی است که لزوماً باید برای جلوگیری از اجرای عملیات ثبتی دادخواست ماهوی به خواسته ابطال اجرائیه ثبتی تقدیم وضمن آن درخواست صدور قرار توقیف عملیات اجرائی ثبت به استناد ماده 5قانون اخیرالذکر را بنماید .و رسیدگی به این دعوا مستلزم رعایت تشریفات دادرسی است. ثانیاً ،الف :طرح دعوای ابطال عملیات اجرایی دادگاه از جمله ابطال مزایده فاقد وجاهت قانونی است؛ بنابراین دادگاهی که این دعوا نزد آن مطرح میشود ،مجوز قانونی مبنی بر صدور حکم دایر بر ابطال عملیات اجرایی ندارد و باید به استناد ماده 2قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379آن را مردود اعلام کند. لا بر شکایت محکومعلیه از عملیات اجرایی از جمله برگزاری مزایده ،عنوان ب :با توجه به توضیحات فوق اصو ً »دعوا« صدق نمیکند و مرجع رسیدگی به این شکایت مرجعی است که مزایده زیر نظر آن انجام شده است .رسیدگی به این شکایت تابع تشریفات نیست. ثالثاً ،با عنایت به ذیل ماده 23اصلاحی 13/8/1397قانون صدور چک که مقنن طرح دعاوی حقوقی یا کیفری متعددی را از سوی صادر کننده یا قائم مقام قانونی او به صورت تمثیلی پیش بینی کرده است و بعد از اثبات این دعاوی ،دادگاه صادر کننده اجرائیه مربوط به چک با عنایت به ماده 11یا 24قانون اجرای احکام مدنی حسب مورد دستور ابطال یا اصلاح اجرائیه یا تعطیل اجرا را صادر میکند ،بنابراین علیالاصول نیازی به طرح دعوای مستقل ابطال اجرائیه نیست. رابعاً ،برابر مواد 1و 48قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379رعایت تشریفات دادرسی از جمله شرایط شکلی دادخواست ،الزامی است و تنها در موارد منصوص رعایت تمام یا برخی از تشریفات لازم نیست؛ لذا به نظر میرسد تقاضای ابطال رأی داور مستلزم تقدیم دادخواست و سایر تشریفات دادرسی است. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه