نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۷۴۶

مطابق ماده 22قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310با اصلاحات و الحاقات بعدی دولت فقط کسی را مالک میشناسد که نام وی در دفتر املاک ثبت شده باشد؛ حال چنانچه با استعلام از اداره ثبت در خصوص وضعیتی ثبتی و مالکیت مشخص شود پرونده ثبتی در جریان ثبت است و نام شخص در دفتر املاک هنوز به ثبت نرسیده است ،آیا نامبرده مالک رسمی محسوب میشود؟ همچنین در صورتی که فردی با استناد به مبایعهنامه عادی الزام به تنظیم سند رسمی ملکی را درخواست کند ،با توجه به اینکه در دفتر املاک نام شخص به ثبت نرسیده و پرونده ثبتی در جریان است ،آیا میتوان فروشنده را به تنظیم سند رسمی محکوم کرد؟ در صورتی که پاسخ منفی است، چه راهکاری برای خریدار وجود دارد تا مالکیت خود را رسمی کند؟

اولاً ،در فرضی که مشخص شود پرونده ثبتی ملک مورد ترافع در جریان ثبت به نام خوانده است ،اما هنوز جریان عملیات ثبتی به اتمام نرسیده است ،مادامی که نام خوانده در دفتر املاک به عنوان مالک ملک مذکور به ثبت نرسیده است ،وی مالک رسمی محسوب نمیشود. ثانیاً ،بنا به مراتب فوق ،در فرض یادشده امکان صدور حکم بر محکومیت خوانده به تنظیم سند رسمی انتقال نسبت به ملک مورد ترافع که در جریان ثبت است و هنوز عملیات ثبتی آن خاتمه نیافته و ملک به نام خوانده در دفتر املاک ثبت به ثبت نرسیده است وجود ندارد؛ اما چنانچه انتقالدهنده انتقال ملک را به منتقلالیه به اداره ثبت اسناد و املاک اطلاع ندهد ،خواهان میتواند وفق ماده 43قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310با اصلاحات و الحاقات بعدی اقدام قانونی لازم را در جهت احقاق حق خود معمول دارد. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه