نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۶۰

-1آیا دعوای تعیین نفقه ماهیانه بدون مطالبه آن برای مدت مشخص در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟ -2آیا بر مبنای رأی صادره مبنی بر تعیین نفقه میتوان اجراییه صادر کرد و از تاریخ رأی نفقه را از محکومعلیه گرفت؟

-1در موارد تعیین میزان نفقه و ترتیب پرداخت آن ،مطابق ماده 47قانون حمایت خانواده مصوب ،1391دادگاه به طور معمول حکم به پرداخت نفقه صادر نمیکند و فقط میزان و ترتیب پرداخت را تعیین و اعلام میکند و صرف تعیین نفقه و میزان آن به معنای صدور حکم به پرداخت نفقه نیست .بنابراین در موارد مزبور دعوا غیرمالی و رسیدگی به آن از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج است. -2در فرض سؤال ،چنانچه دادگاه وفق ماده 47قانون حمایت خانواده مصوب 1391رأی صادر کرده باشد ،از آنجا که اصولاً در رأی صادرشده مطابق این ماده قانونی ،دادگاه صرفاً واجبالنفقه بودن و میزان و ترتیب پرداخت نفقه را معین میکند ،اجرای احکام تکلیفی نسبت به پیش از صدور اجراییه ندارد .شایسته ذکر است که مشابه همین سؤال از تعدادی از مراجع عظام تقلید استفتاء شده است و ایشان به اتفاق فتوا دادهاند که نفقه اقارب مربوط به پیش از اجرا به نفقه گذشته تبدیل میشود و قابل مطالبه نیست؛ مگر آنکه با اذن حاکم به میزان نفقه قرض شده باشد که در این صورت قابل مطالبه است .همچنین مطابق ماده 7قانون یادشده ،دادگاه میتواند پیش از اتخاذ تصمیم در مورد اصل دعوی ،راجع به نفقه زن و محجور دستور موقت صادر کند. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه