استعلام
به استحضار میرساند طبق تبصره ماده 97قانون مالیاتهای مستقیم مقرر گردیده:
سازمان امور مالیاتی کشور موظف است حداکثر ظرف مدت سه سال از تاریخ ابلاغ این قانون بانک اطلاعات مربوط
به نظام جامع مالیاتی را در سراسر کشور مستقر و فعال نماید در طی این مدت در ادارات امور مالیاتی که نظام جامع
مالیاتی به صورت کامل به اجرا درنیامده مواد 154 ،153 ،152 ،98 ،97و 271قانون مالیاتهای سال 1380
مجری خواهد بود با عنایت به تکلیف سه ساله سازمان امور مالیاتی جهت تهیه بانک اطلاعاتی مقرر و اجرای مواد
مذکور صرفا در مناطقی که به صورت کامل نظام جامع مالیاتی اجرا نشده به نظر میرسد با مضی مدت فوق سه
ساله اعتبار آن )مواد 97،98،152،153،154و 271قانون مالیاتهای سال (1380منقضی گردیده است لذا
خواهشمند است اعتبار یا عدم اعتبار مواد مندرج در تبصره ماده فوق پس از سه سال از تاریخ ابلاغ لایحه ماده واحده
اصلاحی ماده 97و وظیفه مأموران مالیاتی در خصوص تکالیف مقرر در مواد ذکر شده با فرض عدم استقرار و
فعالیت بانک اطلاعات نظام جامع مالیاتی را اعلام نمایند.
پاسخ اداره کل حقوقی
اولا ،قانونگذار به موجب تبصره ماده 97قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی 31/4/1394سازمان امور مالیاتی
کشور را مکلف کرده است حداکثر ظرف مدت سه سال از تاریخ ابلاغ این قانون ،بانک اطلاعات مربوط به نظام
جامع مالیاتی را در سراسر کشور مستقر و فعال کند و در طی این مدت ،در ادارات امور مالیاتی که این نظام به
صورت کامل به اجرا در نیامده است ،مواد 154 ،153 ،152 ،98 ،97و 271قانون مالیاتهای مستقیم مصوب
1380مجری خواهد بود.
ثانیا ،چنانچه به موضوعیت داشتن مهلت سه ساله موضوع این تبصره و نسخ مواد مذکور پس از سپری شدن این
مدت معتقد باشیم ،در اداراتی که بانک اطلاعاتی یادشده به صورت کامل اجرا نشده باشد ،پس از موعد سه سال،
از یک طرف احکام ناظر بر تشخیص علیالرأس درآمد مشمول مالیات و ضوابط آن قابل اجرا نخواهد بود و از طرف
دیگر انجام الکترونیکی موضوعاتی مانند برگ تشخیص مالیات عملکرد ،برگ قطعی مالیات و ارتباط اطلاعاتی
دستگاهها جهت دسترسی به اطلاعات یکدیگر امکانپذیر نخواهد بود و لذا در انجام هر یک از احکام موضوع مواد
فوقالذکر که شامل تشخیص علی الرأس درآمد مشمول مالیات مؤدی )ماده (97تکلیف اداره امور مالیاتی به انجام
تحقیقات و بررسیهای لازم و در نهایت تعیین درآمد مشمول مالیات مؤدی )ماده ،(98قرائن مالیاتی برای تشخیص
درآمد مشمول مالیات به طور علیالرأس )ماده ،(152ضرایب مالیاتی برای تعیین درآمد مشمول مالیات در موارد
تشخیص علی الرأس )ماده ،(153چگونگی تنظیم و ابلاغ جدول ضرایب تشخیص درآمد مشمول مالیات و مرجع
تشخیص آن )ماده (154و ضمانت اجرای رد نظریات اداره امور مالیاتی توسط هیأت سه نفری موضوع بند 3ماده
97این قانون )ماده (271است ،اختلال ایجاد خواهد شد .بر این اساس علیرغم انقضای مهلت سه ساله موضوع
تبصره ماده 97قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی 30/4/1384با لحاظ اصل تعطیل ناپذیری امور عمومی و عدم
تعارض آن با اصل قانونی بودن مالیات ،مواد موضوع این تبصره تا زمان اجرای کامل بانک جامع اطلاعاتی لازمالاجرا
خواهد بود.
ثالثا ،پیشینه تقنینی راجع به نظام جامع مالیاتی به شرح مذکور در بند »ب« ماده 59قانون برنامه سوم توسعه
اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی حمهوری اسلامی ایران مصوب 1379که باز هم مهلتی سه ساله را برای طراحی و
اجرای نظام جامع اطلاعاتی مالیاتی کشور پیش بینی کرده بود و تکلیف سازمان امور مالیاتی به طراحی ،اجرا و
بهسازی نظام جامع مالیاتی کشور و ایجاد شبکه اطلاعاتی فراگیر مکانیزه و استفاده از روشهای نوین و ابزارهای
پیشرفته برای تحقق درآمدهای مالیاتی موضوع بند »ژ« ماده 9مصوبه مورخ 4/6/1380هیأت وزیران راجع به
تشکیلات سازمان امور مالیاتی کشور و آییننامه اجرایی بند )الف( ماده 59قانون برنامه سوم توسعه ،نیز مؤید این
دیدگاه است
دکتر احمد رفیعی
سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه