نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۴۷

شخصی هنگام عبور از خیابان با سلاح بادی از ناحیه چشم دچار صدمه شدید میشود و تحقیقات این مرجع در شناسایی ضارب به نتیجهای نرسیده است .با توجه به اینکه در ماده 435قانون مجازات اسلامی مصوب 1392در صورت مرگ یا فرار مرتکب یا عدم دسترسی به اموال ایشان پرداخت دیه از بیتالمال را تجویز گردیده و از طرفی اداره حقوقی در نظریه 7/7810مورخ 1364/12/28نیز اشاره به پرداخت دیه جراحات از بیتالمال دارد ،مستنداً اعلام فرمایید پرداخت دیه از بیتالمال موضوع شکایت وجاهت قانونی دارد یا خیر؟

در خصوص پرداخت دیه از بیت المال در جراحات در مواردی که جارح شناخته نشود ،قانون ساکت است .برخی از فقهای معاصر ،مانند مرحوم آیت ا ...محمد تقی بهجت )به طور مطلق( و مرحوم آیت ا ...سید عبدالکریم موسوی اردبیلی )فقط در جرح غیر عمدی( معتقد بودند که دیه جرح نیز در فرض فوق از بیت المال قابل پرداخت است و برخی نیز مانند آیات نوری همدانی ،مکارم شیرازی و مرحوم آیت ا ...صافی گلپایگانی ،نظر مخالف ابراز نمودهاند؛ در نتیجه به نظر میرسد که موضوع از مصادیق اصل 167قانون اساسی است و قاضی رسیدگیکننده بایستی مطابق آن ،عمل نماید. در فرض سؤال ،پرونده به تقاضای مجنیعلیه با عنایت به ماده 85قانون آیین دادرسی کیفری 1392به دادگاه کیفری ذیربط ارسال میگردد تا با توجه به اصل 167قانون اساسی و فتاوی معتبر ،هرگاه موضوع را از مصادیق پرداخت دیه از بیتالمال بداند ،نسبت به صدور حکم اقدام نماید) .البته دادگاه یادشده باید مقررات تبصره الحاقی به ماده 342 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در دعوت از دستگاه پرداختکننده دیه از بیتالمال را رعایت کند(. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه