نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۳۷۶

همانگونه که خود مستحضر هستید مطابق ماده 13قانون کیفر بزههای مربوط به راه آهن مصوب 1320حریم راه آهن عبارت از 17متر فاصله به هر یک از دو طرف محور خط بوده است در این شرایط اشخاصی با رعایت حریم قانونی راه آهن و با اخذ مجوز از شهرداری اقدام به احداث بنا در خارج از حریم مزبور نمودهاند ولی بعد از احداث بنا و با الحاق ماده 17به قانون ایمنی راهها و راه آهن به سال 1379ایجاد هرگونه ساختمان و دیوارکشی و تاسیسات به شعاع صد متر از انتهای حریم راهها و حریم راه آهنهای کشور بدون کسب مجوز از وزارت راه و شهرسازی ممنوع اعلام گردیده است در این شرایط سوال این است که چنانچه ساختمانهای احداثی با گذشت سالیان فرسوده و نیازمند بازسازی و تعمیر باشد یا مالک قصد تجدید و تغییر بنا را داشته باشد آیا اساسا حق اعمال اینگونه حقوق مالکانه وجود دارد یا خیر؟ مرجع ذیصلاح برای صدور مجوز وزارت راه و شهرسازی است یا شهرداری یا هر دو؟ باید بر طبق تبصره 2ماده 17قانون اخیرالذکر عمل کرد یا بند 24ماده 55قانون شهرداری اگر مجوز بازسازی و تعمیر یا تجدید بنا به ساختمانی که در حال از دست دادن استحکام است داده نشود و شرکت راه آهن نیز علیرغم درخواست مالکین اقدام به تملک اراضی ننماید و از قبیل آن زیانی به اشخاص وارد گردد مسئوولیتی متوجه دیگری خواهد بود یا خیر؟

اولاً ،با توجه به ملاک ماده 3آییننامه اجرایی تبصره یک ماده 17اصلاحی قانون ایمنی راهها و راهآهن ،در فرض سؤال انجام تعمیرات بازسازی و تجدید بنا در حدودی که سابق ًا احداث بنا شده است و با کاربری سابق ،از اخذ مجوز موضوع ماده ) 5ماده 17الحاقی( قانون اصلاح قانون ایمنی راهها و راهآهن مصوب 1397معاف است. ثانیاً ،بنا بر مراتب فوق ،پاسخ به دیگر پرسشهای مطرح شده که فرع بر لزوم اخذ مجوز یاد شده است ،موضوع ًا منتفی است. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه