نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۱۹۹

آیا اصحاب پرونده امکان اخذ کپی و تصاویر از صورتجلسه دادگاه را دارند؟ در صورت منفی بودن پاسخ ،این ممنوعیت بر اساس کدام مقرره قانونی است و به طور کلی دادگاه در خصوص کدام اوراق پرونده مجاز به اعطای تصاویر و کپی نیست و آیا میان پروندههای کیفری و حقوقی در این خصوص تفاوت است؟

اولاً ،کسب اطلاع از اوراق پرونده و تهیه رونوشت از آن ،از حقوق طرفین دعوای مدنی است .بنابراین اصحاب پرونده در دعاوی حقوقی حق دارند تهیه تصویر از اوراق پرونده از قبیل صورتجلسات دادگاه و اظهارات گواهان را با هزینه شخصی درخواست کنند؛ و مفاد ماده 351قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392نیز مؤید این موضوع است .بدیهی است در مواردی نظیر مقررات ماده 222قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 که حکم خاصی در این خصوص وجود دارد باید مطابق مقررات خاص مربوط رفتار شود. ثانیاً ،شاکی در طول تحقیقات مستند به ماده 100قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392میتواند صورتمجلس تحقیقات مقدماتی و دیگر اوراق پرونده را که با ضرورت کشف حقیقت منافات نداشته باشد مطالعه کند از آن تصویر یا رونوشت بگیرد و مخالفت با این حق نیاز به دلیل دارد و باید برابر تبصرههای 1و 2همان ماده عمل شود و چون مقنن این حق را در طول تحقیقات برای شاکی در نظر گرفته است به طریق اولی پس از اتمام تحقیقات توسط بازپرس که شائبه ضرر به کشف حقیقت نیز وجود ندارد ،این حق کماکان برای شاکی استصحاب میشود. ثالثاً ،صرف نظر از اینکه احصاء اوراقی از پرونده کیفری که قاضی مجاز به تسلیم تصویر آن به شاکی نیست ،از وظایف این اداره کل خارج است ،یادآور میشود که :تشخیص اوراقی از پرونده که تسلیم آن به شاکی با ضرورت کشف حقیقت منافات دارد موضوع ماده 100قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392امری موضوعی و با قاضی رسیدگی کننده به پرونده است. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه