نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۱۸۱

شخصی وفق تبصره یک ماده 8قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر به حبس ابد محکوم شده و با اسقاط حق تجدید نظرخواهی ،اعمال ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری را از دادگاه درخواست کرده است .دادگاه نیز با احراز شرایط ماده قانونی مذکور ،مجازات حبس ابد را به بیست و پنج سال و یک روز تقلیل میدهد .در جریان اجرای حکم ماده 45الحاقی به قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1396وضع و به موجب آن در مواردی که مجازات قانونی جرم حبس ابد باشد ،به حبس و جزای نقدی درجه دو تبدیل میشود .قاضی اجرای احکام کیفری پرونده را جهت اعمال ماده قانونی مذکور به دادگاه صادرکننده حکم ارسال کرده است. اولاً ،آیا دادگاه میبایست مجازات قانونی حبس ابد مندرج در دادنامه اولیه را بر اساس ماده 45الحاقی تبدیل به حبس درجه دو کند یا مجازات قضایی بیست و پنج سال و یک روز مندرج در دادنامه ثانوی؟ ثانیاً ،با توجه به تسلیم محکوم به رأی صادره و درخواست اعمال ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری ،آیا پس از صدور رأی مجدد اعمال ماده قانونی اخیر جهت حفظ حقوق مکتسبه محکوم ممکن است؟

اگرچه که در ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392عبارت »تمام محکومیتهای تعزیری« آمده است، لیکن با عنایت به عبارت »تا یک چهارم مجازات تعیین شده را کسر میکند« ،معلوم میشود که محکومیت تعزیری باید دارای کمیتی اعم از مدت یا مقدار باشد تا بتوان آن را کاهش داد؛ بنابراین محکومیت به اعدام و حبس ابد از مقررات مندرج در ماده 442قانون یادشده خروج موضوعی دارد و لذا فرض سؤال سالبه به انتفاء موضوع است. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه