نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۰۹۸

در حالتی که در هنگام تحقیقات مقدماتی بازپرس وفق ماده 191قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392قرار عدم دسترسی به اوراق پرونده صادر و با اعتراض متهم ،دادگاه تصمیم بازپرس را تأیید کند و بعد از گذشت مدتی متهم برای بار دوم درخواست مطالعه پرونده کرده و بازپرس موافقت کند و پرونده هم مطالعه شود و متهم برای بار سوم درخواست مطالعه پرونده کند ،آیا بازپرس میتواند به استناد قرار عدم دسترسی سابقالصدور و به رغم موافقت بعدی، دسترسی به اوراق پرونده را اجازه ندهد؟ و در این حالت ،آیا بازپرس باید با اعتراض متهم پرونده را مجددا به دادگاه ارسال کند یا اینکه با توجه به اینکه یک مرتبه اجازه دسترسی به پرونده داده شده و علت صدور قرار )محرمانگی( ولو با »یک بار« مطالعه پرونده از سوی متهم از بین رفته است و با توجه به اینکه هرگونه تصمیم محدود کننده آزادی در جریان دادرسی نیاز به اجازه قانون دارد )ماده 4همان قانون( ،باید اجازه دسترسی به پرونده داده شود؟

مستفاد از مواد 190و 191قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392آن است که اگر پس از صدور قرار »عدم دسترسی به پرونده و منضمات آن« موجبات قانونی صدور این قرار منتفی شود و بر این اساس پرونده جهت مطالعه در اختیار متهم یا وکیل وی قرار گیرد ،ممانعت از مطالعه مجدد پرونده توسط متهم یا وکیل وی فاقد وجاهت قانونی است؛ مگر اینکه امر جدیدی حادث شود که مستلزم صدور دوباره این قرار باشد .در این صورت قرار باید به متهم یا وکیل وی ابلاغ و در صورت اعتراض ،به دادگاه صالح ارسال شود. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه