نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۰۸۹

اولاً ،آیا اعضای شورای حل اختلاف کارمند دولت محسوب شده و در جرایمی مثل توهین به کارمندان دولت مشمول ماده 609قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات میشوند؟ ثانیاً ،در جرائمی مثل اختلاس که لزوم ًا مجرم میبایست کارمند دولت باشد ،آیا اعضای شورای حل اختلاف میتوانند تحت عنوان بزه اختلاس تحت تعقیب قرار گیرند یا اینکه مشمول عناوین کیفری دیگر میشوند؟

اولاً ،با توجه به این که اشخاص و مقامات مشمول ماده 609قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375در این ماده احصاء شدهاند و اعضای شورای حل اختلاف از جمله آنان نیستند و عضویت اعضای شورای حل اختلاف طبق ماده 31قانون شورای حل اختلاف مصوب 1394افتخاری است ،و نیز مستفاد از تبصره ماده 40قانون اخیرالذکر این است که اعضای شورای حل اختلاف مستخدم دولت محسوب نمیشوند و از طرفی بر خلاف ماده 46قانون شورای حل اختلاف مصوب ) 1387قانون سابق( موضوع سؤال در قانون اخیرالتصویب شورای حل اختلاف مسکوت مانده است ،لذا فرض سؤال مشمول ماده 608قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375 است. ثانیاً ،عبارت »شوراها« در ماده 5قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367با توجه به سال تصویب این قانون مربوط به شوراهای اسلامی شهر و روستا بوده و منصرف از شورای حل اختلاف است؛ لیکن با توجه به عبارت »و به طور کلی قوای سهگانه« در ماده یادشده و مستفاد از تبصره یک ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392که شوراهای حل اختلاف را نیز مرجع قضایی دانسته است ،چنانچه کارکنان شورای حل اختلاف اموال موضوع ماده 5قانون قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ،اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367را که حسب وظیفه به آنها سپرده شده ،به نفع خود یا دیگری برداشت و تصاحب کنند، رفتار آنها مشمول ماده 5پیشگفته و عنوان اختلاس است. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه