نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۰۷۸

الف( چنانچه بطلان نقل و انتقال قبلی سهام در شرکتهای سهامی )شرکت سهامی خاص( و همچنین بطلان صورتجلسات بعدی شرکت در خصوص انتخاب اعضای هیأت مدیره و مدیر عامل به موجب رأی قطعی دادگاه اعلام شده باشد؛ -1آیا قراردادهای منعقده از سوی مدیرعامل وقت )که در حقیقت فاقد سمت تلقی میشود( ،به تقاضای ذینفع قابل ابطال است؟ -2در صورت مثبت بودن پاسخ ،آیا این بطلان در قبال اشخاص ثالث قابل استناد است؟ به عبارت دیگر آیا از موارد مندرج در صدر ماده 270لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347است؟ چنانچه اقدامات مدیری که فقدان سمت قانونی او به موجب حکم قطعی مبنی بر بطلان نقل و انتقال سهام و صورتجلسات انتخاب مدیران کشف شود ،از موضوع شرکت نیز خارج باشد ،آیا میتوان به بطلان قرارداد به نحو قابل استناد علیه شخص ثالث نظر داشت؟ ب( در صورتی که اقدامات و تصمیمات مدیریتی مدیران شرکتهای سهامی متضمن تخلف از حدود موضوع شرکت باشد: -1در فرض سکوت اساسنامه شرکت آیا مدیران شرکت سهامی حق انتقال دارایی و فروش اموال شرکت سهامی را دارند؟ -2در فرض سکوت اساسنامه آیا اعمال مزبور باطل تلقی میشود؟ در صورت مثبت بودن پاسخ ،آیا این بطلان در قبال اشخاص ثالث قابل استناد است یا آنکه مشمول قسمت اخیر ماده 118لایحه قانونی یادشده است؟ -3آیا اطلاع شخص ثالث نسبت به خارج از موضوع شرکت بودن این اقدامات ،در استنادپذیری بطلان اقدامات و تصمیمات مزبور نسبت به وی )شخص ثالث( مؤثر است؟

الف -1 -با توجه به اطلاق ماده 135لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ،1347اعمال و اقدامات مدیرعاملی که بر خلاف تشریفات مقرر انتخاب شده است ،در مقابل اشخاص ثالث نافذ و معتبر است .بنابراین ،در فرض سؤال ،قراردادهای منعقده از سوی مدیرعامل وقت قابل ابطال نیست. الف -2 -با توجه به بند فوق ،پاسخ به این سؤال منتفی است. ب -اولاً ،انتقال دارایی و یا فروش اموال شرکت ،فینفسه خارج از موضوع تلقی نمیشود و احراز این که اقدام یا تصمیم مدیران شرکتهای سهامی خارج از موضوع شرکت است ،امری قضایی بوده و بر عهده مرجع قضایی رسیدگیکننده است. ثانیاً ،چنانچه به تشخیص مقام قضایی ،انتقال و فروش دارایی شرکت از حدود موضوع شرکت خارج باشد ،با توجه به مواد 588و 589قانون تجارت مصوب 1311و ماده 118قانون لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ،1347نسبت به شرکت نافذ نیست و علم و جهل اشخاص ثالث نیز در وضعیت معاملات انجام شده تأثیری ندارد. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه