نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۰۶۶

چنانچه به عنوان مثال ،دادگاه بدوی عملی را توهین تلقی و مبادرت به صدور رأی کند و دادگاه تجدید نظر آن را افتراء تشخیص دهد آیا دادگاه تجدید نظر باید رأی صادره از دادگاه بدوی را از نظر عنوان اتهامی اصلاح و سپس تایید کند، یا اینکه میبایست با تعیین وقت رسیدگی ،عنوان جدید را به متهم تفهیم و پس از اخذ دفاعیات وی ،مبادرت به صدور رأی بر اساس عنوان اتهامی جدید نماید؟

اولاً ،مستند به مواد 5و 6قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392مبنی بر لزوم آگاهی متهم از موضوع و ادله اتهام انتسابی و تضمین حقوق دفاعی وی ،چون تغییر عنوان اتهام واجد آثار حقوقی است لذا در فرض استعلام ،دادگاه تجدید نظر باید ضمن تعیین وقت رسیدگی ،اتهام جدید را به متهم تفهیم و آخرین دفاع را مبتنی بر این اتهام اخذ کند. ثانیاً ،با توجه به ماده 457قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و ملاک ماده 280این قانون ،چنانچه دادگاه تجدید نظر عنوان اتهام احراز شده از سوی دادگاه بدوی را ناصحیح تشخیص دهد ،از موارد اصلاح و تأیید رأی است و اصلاح رأی نسبت به رفتار مجرمانه و احراز بزهکاری متهم که اساس رأی می¬باشد لطمه وارد نمی¬آورد؛ لیکن با لحاظ ماده 458قانون یادشده ،دادگاه تجدید نظر جز در موارد مشمول این ماده و حدود مذکور در آن ،حق تشدید مجازات محکوم را نخواهد داشت. دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه