نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۰۱

اولا ً:دعاوی ناشی از زوجیت از جمله منع اشتغال ،منع تحصیل زوجه ،اثبات مالکیت ،الزام به تنظیم سند رسمی و خلع ید از ملک موضوع مهریه با توجه به ماده 4قانون حمایت خانواده در صلاحیت ذاتی دادگاه خانواده است؟ ثانیا ً:چنانچه زوجه دعوایی را به خواسته بطلان مال موضوع مهریه و مطالبه مثل یا قیمت آن مال به لحاظ باطل بودن مهریه تقدیم نکند آیا رسیدگی به آن دعوا در صلاحیت دادگاه خانواده است؟

اولاً ،دعوای منع تحصیل زوجه صرفاً زمانی قابلیت پذیرش دارد که تحصیل زوجه مغایر تکلیف وی به تمکین از زوج باشد و نیز دعوای منع اشتغال زوجه با لحاظ اطلاق دعاوی تمکین و نشوز موضوع بند 8ماده 4قانون حمایت خانواده مصوب 1391از مصادیق این دعاوی تلقی و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه خانواده قرار دارد. ثانیاً ،در خصوص دعاوی الزام به تحویل ،خلع ید و الزام به تنظیم سند رسمی انتقال مال غیرمنقول مهریه ،پاسخ همان است که در نظریه شماره 1120/98/7مورخ 26/8/1398به استعلام کننده محترم اعلام شده است. ثالثاً ،صرف نظر از آنکه دعوایی تحت عنوان بطلان مال قابل تصور نیست و در موارد بطلان مهریه به دلیل مجهول بودن مهرالمسمی یا مالیت نداشتن آن وفق ماده 1100قانون مدنی زوجه استحقاق مهرالمثل دارد ،چنانچه مقصود استعلام کننده مستحقللغیر درآمدن مهریه باشد که برابر ماده اخیرالذکر زوجه مستحق مثل یا قیمت آن است با عنایت به اطلاق بند 6ماده 4قانون حمایت خانواده مصوب 1391رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه خانواده است. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه