نظریه مشورتی ۷/۹۸/۹۲۹

با توجه به نص ماده 2قانون حمایت خانواده مصوب 1391اعلام نمایید که آیا در موارد ذیل نیاز به اخذ نظر قاضی مشاور میباشد؟ -1مواردی که تصمیم دادگاه ماهوی و ماهیتی نمیباشد؛ بلکه صرفاً شکلی است؛ مانند ابطال دادخواست موضوع مواد ،107 ،95و 259قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب .1379 -2در دعاوی مربوط به اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در مرحله واخواهی یا تجدیدنظر؛ با عنایت به اینکه هزینه دادرسی مربوط به حقوق دولت میباشد نه زوجه. -3در خصوص دادخواست تغییر جنسیت که دعوای زوجین نسبت به یکدیگر نمیباشد.

1و ،2وظایف قاضی مشاور موضوع ماده 2قانون حمایت خانواده مصوب 1391مشعر بر اظهارنظر در موضوع دعوا ظرف سه روز پس از ختم دادرسی است؛ در فرض صدور قرار ابطال دادخواست یا رد دعوا ،از آنجا که دادگاه در مورد موضوع دعوا اتخاذ تصمیم نمیکند و تصمیم شکلی میگیرد ،موجبی برای جلب نظر قاضی مشاور وجود ندارد .در مورد اعسار از پرداخت هزینه دادرسی با توجه به اطلاق موضوع دعوای مذکور در ماده 2یاد شده ،دادگاه ملزم به کسب نظر قاضی مشاور میباشد. -3هرچند صدر ماده 2قانون حمایت خانواده مصوب ،1391رسمیت جلسات دادگاه خانواده را مقید به حضور قاضی مشاور کرده است ،اما با توجه به ذیل این ماده که اظهارنظر قاضی مشاور را صرفاً در خصوص دعاوی مفید آثار قلمداد کرده است ،لذا الزام به حضور قاضی مشاور مربوط به دعاوی میباشد و در خصوص امور دیگری که در صلاحیت دادگاه خانواده است و جنبه غیرترافعی دارد ،از جمله تغییر جنسیت اخذ نظر قاضی مشاور الزامی نیست. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه