نظریه مشورتی ۷/۹۸/۹۱۹

آیا استعمال عبارات دزد ،کلاهبردار و رباخوار ،به صورت حضوری یا در متن پیامک ،صدق افتراء مینماید یا توهین؟

اولاً ،مستفاد از مواد 608و 697قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375بزه افترا مقید به وسیله است؛ لیکن وسیله در ارتکاب بزه یادشده جنبه حصری ندارد .بنابراین ارتکاب بزه از طریق پیامک امکانپذیر است؛ اما صرف بیان مطلب افتراآمیز به صورت حضوری اگر مصداق سخنرانی و نطق در مجامع نباشد از مصادیق افترا موضوع ماده 697قانون فوقالذکر محسوب نمیشود و مشمول بزه توهین موضوع ماده 608این قانون است. ثانیاً ،در رکن مادی بزه افترا لازم است امری که مطابق قانون جرم است به دیگری نسبت داده شود و لذا در تحقق بزه یادشده ،انتساب صریح محتوای مجرمانه و عجز از اثبات صحت اسناد ضرورت دارد و صرف انتساب عناوین مجرمانه برای تحقق این جرم کافی نبوده و میتواند مشمول بزه توهین ساده موضوع ماده 608قانون فوقالذکر باشد. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه