استعلام
-1آیا آرای قطعی کمیسیون ماده صد قانون شهرداریها از ناحیه سازمانها و ادارات دولتی قابل اعتراض در محاکم
دادگستری است؟
-2در صورتی که متقاضی اعاده دادرسی نسبت به رفع نقص دادخواست اعاده دادرسی اقدام ننماید ،صدور قرار رد
دادخواست با دادگاه است یا مدیر دفتر دادگاه؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام بدون شماره مورخ 1398/05/23به شماره ثبت وارده 898مورخ ،1398/05/28نظریه
مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
-1نظر به اینکه در اصل یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ،منظور از تأسیس دیوان عدالت
اداری ،رسیدگی به شکایات ،تظلمات و اعتراضات »مردم« نسبت به تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی و تصمیمات
و اقدامات مأمورین واحدهای مذکور در امور راجع به وظایف آنها تصریح گردیده و مقصود از رسیدگی به شکایات
و تظلمات اشخاص حقیقی یا حقوقی ،مصرح در بند »الف« ماده 10قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت
اداری مصوب 1392با عنایت به رأی وحدت رویه به شماره دادنامههای 37 ،38و 39مورخ 1368/7/10هیأت
عمومی دیوان عدالت اداری با توجه به معنی لغوی و عرفی کلمه »مردم« ،واحدهای دولتی و عمومی از شمول مردم،
خارج و به اشخاص حقیقی یا حقوقی حقوق خصوصی اطلاق میشود .بنابراین شکایات و اعتراضات اشخاص حقوقی
حقوق عمومی در هیچ مورد ،قابل طرح و رسیدگی در شعبه دیوان عدالت اداری نمیباشد و از طرفی به موجب اصل
یکصد و پنجاه و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ،مرجع رسمی رسیدگی به تظلمات و شکایات» ،دادگستری«
است؛ لذا عدم تجویز رسیدگی به اعتراضات واحدهای دولتی در دیوان عدالت اداری ،مسقط و نافی صلاحیت رسیدگی
دادگاههای عمومی در رسیدگی به دعاوی طرح شده از سوی واحدهای دولتی مبنی بر ابطال آرای قطعی کمیسیونهایی
مانند کمیسیون ماده 100قانون شهرداری نمیباشد و رسیدگی به این دعاوی در صلاحیت محاکم عمومی میباشد؛
مشروط به آنکه در کمیسیونهای یاد شده به اقدامات واحدهای دولتی مزبور به مانند اقدامات مردم عادی رسیدگی
شده باشد و نه به اعتبار تصمیم اداری و شخصیت اداری و حاکمیتی آنها.
-2در خصوص مورد استعلام چنانچه دادخواست اعاده دادرسی ناقص باشد مانند دادخواستهای ابتدایی ،توسط مدیر
دفتر اخطار رفع نقص صادر و در صورت عدم تکمیل پرونده ،قرار رد دادخواست توسط مدیر دفتر صادر میشود.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه