نظریه مشورتی ۷/۹۸/۸۷۶

آیا خواهان میتواند در جلسه رسیدگی اول یا دوم و یا در دادخواست تجدیدنظرخواهی ،دلیل جدید ارائه کند و یا به شهادت شهود استناد نماید؟ فرض مسئله این است که در دادخواست اولیه به دلیل مذکور اشارهای نشده است.

بازگشت به استعلام شماره 1025مورخ 1398/5/16به شماره ثبت وارده 876مورخ ،1398/5/27نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: خواهان مکلف است ادله اثبات دعوای خود را در دادخواست ذکر نماید و خوانده نیز به همان ترتیب دلایل خود را در اولین جلسه دادرسی مطرح نماید؛ بنابراین اصولاً دادگاه مکلف نیست به ادله و وسایلی که اصحاب دعوا ،خارج از مواعد مقرر به دادگاه عرضه مینمایند ،رسیدگی کند؛ اما با توجه به ماده 199قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379که مقرر میدارد »در کلیه امور حقوقی ،دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوی ،هر گونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم باشد انجام خواهد داد« ،در مواردی که دادگاه اعم از بدوی یا تجدید نظر رسیدگی به دلایلی را که خارج از مواعد مذکور ارائه میشود برای کشف حقیقت لازم بداند ،وفق این ماده اقدام میکند .در این صورت ،چنانچه طرف مقابل در جلسهای که ادله جدید ارائه میشود حضور داشته باشد و آمادگی خود را برای دفاع در برابر ادله جدید اعلام نماید ،جلسه تجدید نخواهد شد؛ اما در صورت عدم حضور طرف مقابل در جلسه یا نداشتن آمادگی دفاع ،دادگاه باید در اجرای اصل تناظر وقت دادرسی را تجدید نماید .شایسته ذکر است وفق ماده 362قانون مذکور ،ادعای جدید در مرحله تجدیدنظر مسموع نیست؛ اما ابراز دلیل جدید ،ادعای جدید محسوب نمیشود. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه