نظریه مشورتی ۷/۹۸/۸۷۴

در مواردی که دادخواست تجدیدنظر خارج از فرجه مقرر قانونی تقدیم شده و ضمن آن دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظر طرح شده و به تعبیر دیگر ،هزینه دادرسی پرداخت نشده است ،آیا اقدام وفق تبصره ماده 339 قانون آیین دادرسی مدنی و صدور قرار رد دادخواست تجدیدنظر که در فرجه مقرر قانونی تقدیم نشده ،ممکن است؟ پر واضح است که در نهایت و حتی پس از پرداخت هزینه دادرسی این دادخواست رد خواهد شد.

بازگشت به استعلام فاقد شماره و تاریخ به شماره ثبت وارده 874مورخ ،1398/5/27نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: رأی صادره به محض انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی قطعی و لازمالاجرا میشود و تشخیص انقضای مهلت تجدید نظرخواهی بر عهده دادگاه بدوی است .بنابراین ،هرگاه به نظر این دادگاه دادخواست تجدید نظرخواهی خارج از مهلت تقدیم شده باشد به درخواست ذینفع ،اجرای رأی برابر مقررات پس از صدور قرار رد دادخواست وفق تبصره 2ماده 339 قانون آیین دادرسی در امور مدنی ،تکلیف این دادگاه است و عدم قطعیت این قرار مانع اجرای رأی نیست .بدیهی است اگر موضوع مشمول ماده 340این قانون باشد ،دادگاه باید برابر آن ماده رفتار نماید و در صورت پذیرش دادخواست تجدید نظرخواهی دستور توقف اجرای رأی را نیز صادر کند .بنابراین در فرض سؤال ،چون اظهار نظر دادگاه راجع به داخل یا خارج از مهلت بودن دادخواست تجدید نظرخواهی موثر در اجرا یا عدم اجرای رأی است ،این امر مقدم بر رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت هزینه تجدیدنظر خواهی است. دکتر احمد رفیعی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه