مرکز حقوقی راهبردوابسته به اندیشکده راهبرد اقتصاد
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی ۷/۹۸/۸۵۲

تاریخ نظریه:

استعلام

-1پروندهای کیفری که در دادگاه بخش منجر به حکم کیفری شده است ،در نتیجه اعاده دادرسی نقض شده و باید به شعبه همعرض ارجاع شود؛ چنانچه دادگاه بخش شعبه همعرض نداشته باشد و رسیدگی در حوزه قضایی شهرستان صورت گیرد ،آیا رسیدگی بعدی قضایی توسط دادسرای همان حوزه است؟ چرا که پرونده اول فاقد کیفرخواست است و محکمه کیفری شهرستان بدون کیفرخواست حق ورود ندارد و یا اینکه نیازی به ارسال به دادسرا نیست و پرونده توسط دادگاه کیفری شهرستان به جانشینی از دادگاه بخش رسیدگی میکند .برخی همکاران معتقدند از آن جا که دادگاه کیفری شهرستان دادگاه اختصاصی است و با دادگاه عمومی بخش متفاوت است و فاقد کیفر خواست است ،باید ابتدا در دادسرا صورت گیرد .نظر آن اداره کل چیست؟ -2در صورتی که پروندهای در دادگاه کیفری شهرستان پس از صدور کیفر خواست منجر به حکم کیفری شود و پس از اعاده دادرسی رأی نقض و به شعبه همعرض ارجاع شود ،چنانچه شهرستان فاقد شعبه دیگر باشد و نزدیکترین حوزه دادگاه بخش همان حوزه باشد ،آیا پرونده مذکور که همراه با کیفرخواست است قابل ارجاع به دادگاه بخش میباشد؟ آیا میتوان گفت دادگاه بخش دادگاه کیفری دو نبوده و مرجعی اختصاصی و فاقد قابلیت رسیدگی است و آیا موضوع باید در دادگاه کیفری شهرستانی دیگر که همعرض دادگاه کیفری دو شهرستان صادرکننده رأی منقوض است، رسیدگی شود؟

پاسخ اداره کل حقوقی

بازگشت به استعلام شماره 1510/5009000/مورخ 1398/5/23به شماره ثبت وارده .857مورخ ،1398/5/23نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) (2این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: -1مستفاد از مواد 475 ،341 ،299و 476قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392هرگاه حکم محکومیت قطعیتیافته دادگاه عمومی بخش مورد تجویز اعاده دادرسی قرار گیرد ،رسیدگی مجدد در صلاحیت دادگاه همعرض است و چنانچه دادگاه بخش مذکور فاقد شعبه دیگری باشد و در این صورت رسیدگی به پرونده در دادگاه کیفری دو شهرستان مربوطه ضرورت یابد ،رسیدگی مذکور در دادگاه یادشده صورت میپذیرد و موجب قانونی جهت ارجاع پرونده به دادسرایی که در معیت دادگاه کیفری دو شهرستان قرار دارد و نیز صدور کیفرخواست نمیباشد؛ زیرا با صدور تجویز اعاده دادرسی از سوی دادگاه عمومی بخش ،مفروض این است که تحقیقات مقدماتی قبلاً انجام شده و پرونده امر در مرحله دادرسی به معنای اخص قرار گرفته است. -2نظر گروه اول :با توجه به ماده 299قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392که طبق آن دادگاه عمومی بخش صلاحیت رسیدگی به جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری دو را دارد ،بنابراین در فرض سؤال نیز دادگاه یادشده به پرونده دادگاه کیفری دو شهرستان که مورد تجویز اعاده دادرسی قرار گرفته است و شعبه کیفری دو دیگری در مرکز شهرستان نمیباشد ،رسیدگی خواهد شد. نظر گروه دوم :مستفاد از مواد 476 ،301 ،299 ،295 ،294و تبصره 2ماده 235قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در فرض استعلام ،دادگاه همعرض ،دادگاه کیفری دو نزدیکترین شهرستان آن استان است و نه دادگاههای عمومی بخش که اصولاً در زمره دادگاههای کیفری قرار نمیگیرد. دکتر احمد رفیعی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه
نظریه مشورتی ۷/۹۸/۸۵۲ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۲۴ | مرکز حقوقی راهبرد