استعلام
احتراما در بازرسی از منزل مسکونی متهم در تاریخ 98/2/13یک گرم هروئین کشف میشود در تاریخ 98/2/20
در بازرسی از خودروی همان شخص که تاکنون دستگیر نشده است ،سه گرم هروئین کشف میشود و سرانجام در
تاریخ 98/2/30آن شخص توسط مامورین دستگیر و در بازرسی بدنی از وی مقدار هفتاد سانت شیشه کشف
میگردد حال سوال آن است که:
-1آیا اعمال ارتکابی از طرف نامبرده در راستای قاعده تعدد مادی جرم و به لحاظ فواصل زمانی ارتکاب هر یک
دارای عنوان مجرمانه جداگانه است که باید برای هر یک مجازات خاص مقرر در بندهای 2و 3ماده 8قانون اصلاح
قانون مبارزه با مواد مخدر با اصلاحات و الحاقات بعدی را تعیین کرد؛ یا آنکه چون مواد کشف شده از یک خانواده و
یک نوع میباشد ،باید با اعمال قاعده تجمیع مواد صرفا یک مجازات تعیین نمود؟
-2در فرض سوال چنانچه متهم دارای یک فقره سابقه محکومیت کیفری به تحمل حبس ،پرداخت جزای نقدی و تحمل
شلاق از جهت ارتکاب بزه نگهداری دو گرم هروئین در سال 96باشد ،در اجرای رای رویه هیات عمومی دیوانعالی
کشور به شماره 776و تاریخ 98/2/10و اعمال مقررات تکرار جرم ،دادگاه با چه تکلیفی مواجه است؟ آیا با لحاظ
قاعده تجمیع مواد ،مقررات تکرار جرم برای کلیه عناوین اتهامی اعمال میشود یا صرفا برای یکی از عناوین؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9016/325/34001مورخ 1398/5/17به شماره ثبت وارده 834مورخ
،1398/5/22نظریه مشورتی کمیسیون قوانین مواد مخدر و قاچاق این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
-1چنانچه متهم پیش از صدور حکم قطعی ،در دفعات متعدد مرتکب جرایم موضوع مواد 4یا 5یا 8قانون اصلاح
قانون مبارزه با مواد مخدر گردیده باشد ،با توجه به تعدد رفتار ارتکابی ،موضوع مشمول مقررات تعدد جرم بوده و
مجازات مرتکب باید برابر ماده 134قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392تعیین شود ،ولی چنانچه متهم با رفتار
واحد مرتکب جرم گردیده و مواد مخدر به دفعات )در زمانهای مختلف( از وی کشف شود ،هرگاه مواد مکشوفه
همگی از جنس موضوع یک ماده از قانون مبارزه با مواد مخدر باشد؛ مثلاً همگی از جنس موضوع ماده 5یا 8قانون
مذکور باشد ،چون بر اساس مجموع میزان مواد مکشوفه و رعایت تناسب ،یک مجازات تعیین میشود ،لذا منصرف از
مقررات تعدد جرم موضوع ماده 134قانون مجازات اسلامی مصوب 1392است و هرگاه مواد مکشوفه از جنس دو
یا چند ماده از قانون فوقالذکر باشد ،مجازات مرتکب باید بر اساس مقررات تعدد جرم موضوع ماده 134قانون پیش
گفته ،تعیین شود.
-2با عنایت به مراتب مذکور در پاسخ به سؤال اول و از آن جا که مجموع مواد مکشوفه در فرض سؤال )چهار گرم
و هفتاد سانت هروئین و شیشه( همگی از جنس موضوع ماده 8قانون مبارزه با مواد مخدر است که بر اساس مجموع
میزان مواد مکشوفه و با رعایت تناسب »مشمول بند 4ماده 8قانون مذکور« میباشد و به دلالت رأی وحدت رویه
شماره 776مورخ 1398/2/10برای اعمال مقررات تشدید مجازات در اثر تکرار نسبت به مرتکبین جرایم موضوع
بندهای 1تا 5ماده 8این قانون ،انطباق جرم مذکور در هر بند با محکومیت سابق مربوط به همان بند از حیث مقدار
مواد مخدر لازم است ،لذا اعمال مقررات تشدید مجازات در اثر تکرار جرم نسبت به متهم که دارای یک فقره »سابقه
محکومیت موضوع بند 3ماده 8است« ،منتفی است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه