نظریه مشورتی ۷/۹۸/۸۳۳

بر اساس ماده 22قانون آیین دادرسی کیفری ،در حوزه قضایی هر شهرستان و در صلاحیت دادگاههای آن حوزه دادسرای عمومی و انقلاب تشکیل میشود .چنانچه پروندهای با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری همان حوزه قضایی ارسال گردد و دادگاه در راستای بند »الف« ماده 340آیین دادرسی کیفری خود را صالح به رسیدگی نداند و قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه کیفری حوزه قضایی دیگر صادر کند: اولاً آیا دادگاه کیفری دو حوزه قضایی اخیر که قرار عدم صلاحیت به شایستگی آن دادگاه صادر شده است ،باید پرونده را به منظور ،انجام مجدد تحقیقات مقدماتی و صدور کیفرخواست مجدد احتمالی به دادسرای حوزه قضایی خود ارسال کند؟ ثانیاً ،چنانچه پاسخ منفی باشد و از طرفی پرونده دارای نقص تحقیقات باشد ،این دادگاه انجام تحقیقات را به کدام دادسرا محول مینماید؛ دادسرای حوزه قضایی متبوع یا دادسرای صادرکننده کیفرخواست؟

بازگشت به استعلام شماره 9016/329/34001مورخ 1398/05/17به شماره ثبت وارده 833مورخ ،1398/05/22نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: -1درفرضی که متعاقب پایان مرحله تحقیقات مقدماتی ،پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری شهرستان "الف" و سپس از سوی این دادگاه با صدور قرار عدم صلاحیت به دادگاه کیفری شهرستان "ب" ،ارسال شده است، این دادگاه باید با توجه به اطلاق بند "الف" ماده 335قانون آیین دادرسی کیفری 1392مبادرت به رسیدگی نماید و صرف صدور کیفرخواست از سوی دادسرای فاقد صلاحیت محلی ،مجوز عدم رسیدگی دادگاه و ارسال پرونده به دادسرایی که در معیت آن انجام وظیفه مینماید ،نمیباشد ،علاوه بر این با صدور کیفرخواست مرحله تحقیقات مقدماتی به پایان رسیده و مرحله دادرسی در معنای اخص آغاز میشود و تجدید مراحل رسیدگی به پرونده ،در واقع تجویز رسیدگی به آن در دو نوبت در مرحله تحقیقات مقدماتی است که بر خلاف اصول حاکم بر دادرسی کیفری است و این امر میتواند موجبات اخلال در نظم دادرسی ،تضییع حقوق اشخاص و اتخاذ تصمیمات متناقض را فراهم کند؛ لذا بدون وجود نص قانونی ،ارسال پرونده از سوی دادگاه کیفری صالح به دادسرا به منظور رسیدگی مجدد و صدور کیفرخواست ،فاقد وجاهت قانونی است. -2در فرض سوال که تحقیقات انجام شده از سوی دادسرای صادرکننده کیفرخواست ناقص است ،مطابق ماده 22 قانون آیین دادرسی کیفری ،1392چون دادسرای عمومی و انقلاب هر شهرستان در معیت دادگاههای همان حوزه قضایی انجام وظیفه می¬کند ،لذا طبق ماده 274قانون یادشده ،دادگاه صالح میتواند رأسا اقدام به تکمیل تحقیقات نموده و یا آن را از دادسرای متبوع خود درخواست کند. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه