نظریه مشورتی ۷/۹۸/۸۲۲

-1زوج در دفتر ثبت اسناد ،وکالت در طلاق و حق توکیل به زوجه اعطاء نموده است .آیا این وکالت که همراه با عقد نبوده ،صرف اینکه حق عزل مطرح میکند ،الزام آور است یا قابل عزل میباشد؟ -2در طلاقی که وکیل در توکیل انجام شده است و وکیل مع الواسطه به جای زوج در واحد مشاوره حضور یافته و اغلب هم به نفع زوجه اظهار نظر میکند ،آیا این طلاق توافقی محسوب میگردد؟ -3آیا صدق نوع طلاق توافقی منحصر به حضور زوجین است؟

-1در مورد اعطای وکالت به زوجه برای طلاق ،هرگاه حق عزل وکیل به وجه ملزمی ساقط نشده باشد ،این حق برای زوج باقی است و تشخیص آن حسب مورد بر عهده دادگاه رسیدگی کننده است. -2مراجعه به مشاوره در طلاقهای توافقی قائم به شخص است؛ زیرا مفروض آن است که قانونگذار با پیشبینی نقش مشاور خانواده در دعاوی طلاق در مقام آن بوده تا با مداخله مشاور و استماع نظر و پیشنهادهای وی از سوی زوجین نسبت به حل اختلافات ،انصراف ایشان از طلاق را تسهیل نماید .بنابراین ،در طلاق توافقی اعم از آن¬که زوج شخصاً اقدام به معرفی وکیل برای اقامه دعوای طلاق توافقی کرده باشد و یا زوجه به وکالت از زوج دادخواست طلاق توافقی را تقدیم کند ،برای انجام مشاوره زوج باید شخصاً مراجعه کند .با توجه به آن¬چه گفته شد ،معرفی زوجین به مشاوره در فرض سؤال ،تکلیف دادگاه است و مستفاد از ماده 19قانون حمایت خانواده مصوب 1391و تبصره آن ،مقنن نظر مرکز مشاوره خانواده را نظر کارشناسی تلقی کرده و جلب نظر کارشناسی یاد شده نیز برابر ماده 25قانون یاد شده ،جزو تکالیف دادگاه است و دادگاه بدون انجام آن نمیتواند در ماهیت رأی دهد؛ لذا چنانچه در فرض سؤال ،یکی از زوجین از مراجعه به مرکز مشاوره استنکاف کند ،حسب مورد زوجین یا وکلای ایشان در اثنای دادرسی میتوانند تقاضای ادامه رسیدگی را بر اساس فرآیند مربوط به طلاق غیرتوافقی مطرح کنند که در این صورت ،دادگاه با عنایت به ماده 8قانون حمایت خانواده مصوب ،1391برابر مواد 27و 28این قانون رفتار میکند .شایسته ذکر است به موجب ماده 44دستورالعمل نحوه تشکیل و فعالیت مراکز مشاوره خانواده مصوب 1396/12/21رئیس قوه قضاییه ،در موارد استثنایی مذکور در این ماده که امکان حضور زوجین یا یکی از ایشان وجود ندارد ،حضور وکیل در مرکز مشاوره جایز شمرده شده است. -3در فرضی که زوجه برای طلاق از طرف زوج وکالت دارد ،هرچند تقدیم دادخواست طلاق توافقی به اصالت از خود و وکالت از زوج بلامانع است؛ ولی چنانچه زوج از مراجعه به مرکز مشاوره خانواده خودداری کند ،عملاً امکان رسیدگی به طلاق توافقی میسر نیست و دادگاه نسبت به رسیدگی و اتخاذ تصمیم بر اساس ذیل پاسخ سؤال فوقالاشعار اقدام میکند. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه